xwar - Wîkîferheng (original) (raw)

• IPA(kilîd): /ˈxʷɑːɾ/
• Kîtekirin: xwar

xwar m

1. jêr, binî, ne serî, ne jor, ne silal
   hatin xwarê (ji cihek bilind hatin cihek nizm)
   • Îro 'eqarib têne der
     Îro 'eqarib hate xwar
     Çû nêv-i baxê gul'izar — (Melayê Cizîrî, Dîwan, ~1640)

• xwêr
• kurdî-erebî: خوار
• Gewriya rûsarê di te de çi çû xwarê,çi neçû xwarê
• xwarê
• xwartir
• xwartirîn

Ji zimanên îranî, hevreha soranî خوار (xwar), zazakî war, farisî خوار (xvar - "v" tê nivîsîn lê nayê xwendin), pehlewî xvar.

• Almanî: runter → de, herunter → de, schräg → de, ?fälschlich → de, ?gekrümmt → de
• Bulgarî: надолу (nadolu)
• Çekî: dolů → cs
• Çînî:
  Mandarînî: 下 → zh (xià)
• Danmarkî: ned → da, nedad → da
• Erebî: تحت → ar, ?إستهنأ, ?أعقف, ?أعوج, ?إقتات, ?إقتاز, ?الزوراء, ?المعقوف, ?جرع, ?حشم, ?حفس, ?دبش, ?ذلغ, ?رم, ?سبع, ?سلسل
• Esperantoyî: malsupren → eo, suben → eo
• Farisî: پایین → fa (payin), ?کج → fa, ?ناسالم → fa, ?نشیب → fa
• Fînî: alas → fi, alaspäin → fi
• Fransî: à bas → fr, en bas → fr
• Frîsî: del
• Gaelîka skotî: sìos, a-bhuas, a-bhàn, a-nuas
• Hindî: नीचे → hi (nīce)
• Holendî: naar beneden → nl
• Îbranî: מטה (mat'a)
• Îngilîzî: down → en, downwards → en, adunc → en, wry → en, bert → en, declinate → en, inclined → en, shelvy → en, arcuate → en, ?catercorner → en, ?falcated → en, ?tortues → en
• Îrlendî: síos
• Îtalî: abbasso → it, giù → it
• Japonî: 下 → ja (した に), 下に
• Latînî: deorsum → la
• Lawsî: ລົງ (long)
• Maltayî: baxx
• Mecarî: le → hu
• Nedersaksî: dal
• Norwecî: ned → no
• Polonî: na dół, w dół → pl
• Portugalî: abaixo → pt, para baixo., juso → pt
• Romanyayî: jos → ro, în jos
• Rusî: (where to) вниз → ru (vniz), ниже → ru (níže); (where) внизу → ru (vnizú)
• Skotî: doon
• Slovenî: spodaj → sl
• Spanî: abajo → es
• Swahîlî: chini → sw
• Swêdî: ned → sv, ner → sv
• Tirkî: alt → tr, çalık → tr, yatık → tr, ?eğik → tr, ?aşağı → tr, ?eğinik → tr, ?eğri → tr, ?mail → tr, ?meyilli → tr, ?meyyal → tr, ?münhani → tr, ?yampiri → tr, ?yamuk → tr, ?yatkın → tr, ?abaşo → tr
• Urdûyî: نیچے (nīce)
• Yûnanî: κάτω → el (káto) (cáto)

xwar m

1. (meşîna bi lez) bez, rev, bazdan, bezîn, revîn
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

• (Lêker) xwar kirin
• (Navdêr) xwarkirin
• xar

xwar

1. çemiyayî, tewiyayî, çemandî, tewandî, tiştê nerast
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

• xwehr

• xwahr

• xwehir

• xwahir

• (Lêker) xwar bûn

• (Lêker) xwar kirin

• (Navdêr) xwarbûn

• (Navdêr) xwarkirin

• (Rengdêr) xwarbûyî

• (Rengdêr) xwarkirî

• xwarî

Hevreha soranî xwar, farisî x(w)ehl, pehlewî wehr, pehlewî xwehl, belûçî wehl, zazakî vêl, sanskrîtî vekre- (vakrá-), ji proto-îranî.

• Albanî: shtrembër → sq
• Almanî: krumm → de, schief → de
• Bulgarî: крив → bg (kriv), извит → bg (izvit)
• Erebî: ?شعث, ?ظالع, ?عث → ar, ?عرب → ar, ?قأب, ?قرم, ?قضئ, ?كاص (kāṣ), ?لاز (lāz), ?لاف (lāf), ?لجذ, ?لحس, ?لس, ?لعذم, ?مائل, ?مرأ
• Fînî: käyrä → fi, mutkainen → fi, kiero → fi, väärä → fi, köyry
• Fransî: courbé → fr
• Gaelîka skotî: crom, lùbach
• Îbranî: עקום → he (akúm)
• Îngilîziya kevn: ġēap
• Îngilîzî: crooked → en, ?aslant → en, ?aslope → en, ?awry → en, ?oblique → en, ?rakish → en, ?slantendicular → en, ?untrue → en, ?warped → en, wonky → en, slopey → en
• Îrlendî: cam
• Mecarî: ferde → hu
• Portugalî: torto → pt
• Romanyayî: strâmb → ro
• Sirboxirwatî: kriv → sh
• Yûnanî:
  • Ancient: ἀγκύλος (ankúlos)