hert - Wiktionary (original) (raw)
Algemein Gesjreve Limburgs
[bewirk]
Zelfsjtendig naamwaord
[bewirk]
hert ó (Nederlands: hart)
- Hessels: hart (harte, hertsje > hartje)
- Mestreechs: hart (harte, hertsje)
- Mofers: he~rt > hert (herte, hertje)
- Remunjs: hert (herte, hertje)
Sinneniem
Verbuging
herte, hertje
'n hert [1]
hert ó /hǽr̥t/ > /hær̥t/
- (liefdeil) 'n haol spier die door regelmaotig same te trèkke 't blood door 't lief pómp
- (euverdrechtelik) 't [1] es de vermèndje plaats van emes zien geveules
- (euverdrechtelik) 't middelste stök van get, 't centrum van 'n plaats
- (euverdrechtelik) (es verkleinwaord) emes waem me leef haet
Zien hertje waas ouch mitgekómme.
Aafbraeking
- hert
Synoniem
Aafleijinge
- behertige, herstikke, herte, hertelik, herteloos, hertig
- hertaanval, hertdriftig, hertendeef, hertkrenkdje, hertkwaol, hertmassaasj, hertslaag, hertspier, hertsteek, hertstilstandj, hertsvrundj, hertswins, hertversjeurendj, hertverzakking, hertvörmig
- aopenhertig, ermhertig, gezónjsherte, hoeaghertig, kinjerhert, leihertig, lieëghertig, troewhertig
Verwantje wäörd
Zagswies
- al det/waat dien hertje begaert: al det me gaer haet
- de stróntj kortbie 't hert höbbe zitte: gaw zich ergeren euver (ingebeeldje of gemèndje) wantoestenj
- e hert höbbe wie 'nen haas: nieks dörve
- e klein hertje höbbe: emotioneel gaw geraak en ungelstebaove zeen
- emes op 't hert traeje: emes leid aandoon
- Es se die vrouw ieërs mit 'n medaalje, tröfs se-n häör/'m in häör/zien hert.
- Es se d'n hik höbs, grujtj dien hert.
- euver zien hert strieke:
- vergaevingsgezindj zeen
- e minder zwaor of ekstrieëm standjpuntj innumme
- get neet euver 't hert verkriege: get óm emotioneel raejene neet doon
- hert of stert: gaar nieks
- 't Geit emes aan 't hert: Me wuuert dao emotioneel van.
- 't hert (neet) höbbe: get (neet) dörve, de mood (neet) höbbe veur get te doon
- 't Kump oet e good hert: Waat de gaever hiemit mèntj is good.
- mit hert en zieël: mit vol euvergaaf
- (neet) krank van hert zeen: zich (neet) ech krank veule; wuuert gezag es m'n 'n krenkdje haet sónger zich slech te veule
Es se verkaadj bös, bös se neet krank van hert. - hert höbbe veur get: hieël erg bie get betroch zeen
- 'n erm hert kriege van get: 'n hieël slech geveul euver get kriege
- De sjrik sleit/sloog mich (dich/...) óm 't hert: Ich/doe/... sjrik(s)/sjrók(s) hieël erg.
- 't Sniedj/sneej emes door 't hert: 't Duit/deej emes emotioneel hieël väöl pien.
- zich 't hert aaf loupe: hieël hel loupe
- zich 't hert aaf renne/loupe: hieël hel renne
Vermeljing
- Bakkes, Pierre: Mofers Waordebook, Stichting Mofers Waordebook (2007); p. 156.
| inkelvaad | mieëvaad | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| radikaal | liaison | radikaal | liaison | ||
| nom. | sjrif | hert | herte | herten | |
| IPA | /hær̥t/ | /hærd/ | /hær̥te/ | /hær̥ten/ | |
| dim. | sjrif | hertje | hertjen | hertjes | |
| IPA | /hær̥ce/ | /hær̥cen/ | /hær̥ces/ | /hær̥cez/ | |
| dat. | sjrif | herte | herten | herte | herten |
| IPA | /hær̥te/ | /hær̥ten/ | /hær̥te/ | /hær̥ten/ |
[1]
- Algemein Gesjreve Limbörgs: hert en rikketikker
| Albanees: zemër(sq:) v Arabisch: قلب(ar:) m Baskisch: bihotz(eu:) Estisch: süda(et:) Fins: sydän(fi:) Frans: cœur(fr:) m Gotisch: 𐌷𐌰𐌹𐍂𐍄𐍉(got:) ó Grieks (klassiek): καρδία v Grieks (nuuj): καρδιά(el:) v Hindi: दिल(hi:) m Ieslandjs: hjarta(is:) ó | Ingels: heart(en:) Japans: 心(ja:), 心臓(ja:) Koreaans: 심장(ko:) Letien: cor(la:) ó Luuksembörgs: Häerz ó Nederlandjs: hart(nl:) ó Pools: serce(pl:) ó Portegees: coração(pt:) m Pruus: Herz ó Russisch: сердце(ru:) ó | Siamees: ใจ(th:) Sjinees: 心(zh:) Sloveens: srce(sl:) ó Slowaaks: srdce(sk:) ó Spaans: corazón(es:) m Tadzjieks: дил(tg:) Tagalog: puso(tl:) Viëtnamees: tim(vi:) Volapük: lad(vo:) Zweeds: hjärta(sv:) ó |
|---|
'n hert
hert ó /hær̥t/
- (neet-standerd) óngebroekelike vorm van ↑**hirt**
Raod
Deze vorm huuert m'n in 't Mofers ummer mieë, meh kump van oearsprónk neet veur in dit dialek. 't Gebroek daovan wuuert neet zozieër aafgeraoje, meh doren oearsprunkelike vorm te broeke kaltj me waal stielvolder Mofers.
Aafbraeking
- hert
| inkelvaad | mieëvaad | |||
|---|---|---|---|---|
| radikaal | liaison | radikaal | liaison | |
| nom. | sjrif | hert | herte | herten |
| IPA | /hær̥t/ | /hærd/ | /hær̥te/ | /hær̥ten/ |
| dim. | sjrif | hertje | hertjen | hertjes |
| IPA | /hær̥ce/ | /hær̥cen/ | /hær̥ces/ | /hær̥cez/ |
| dat. | sjrif | hert | herte | herten |
| IPA | /hær̥t/ | /hærd/ | /hær̥te/ | /hær̥ten/ |
hert ó /hɛrt/
- (bieëster) hirt
| inkelvaad | mieëvaad | |
|---|---|---|
| nom.: | hert | herten |
| dim.: | hertje | hertjes |