kennen - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

Geluid: kennen (hulp, bestand)
IPA: / ˈkɛnə(n) / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

ken·nen

Woordherkomst en -opbouw

In de betekenis van ‘weten’ voor het eerst aangetroffen in 901 [1]
Van het Proto-Germaanse kannjan-, een causatief van de wortel waar ook kunnen uit is ontstaan. [2]

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
kennen	kende	gekend
zwak -d	volledig

Werkwoord

kennen

overgankelijk bekend, vertrouwd zijn met
- Ken je de nieuwe overburen al?
  ▸ De verslagenheid is groot, zegt Van de Laar. "Iedereen kent hem wel in onze wereld. Hij heeft mij en vele anderen in de restaurantwereld gebracht naar waar ze nu staan".[3]
  ▸ Tijdens het koken zat iedereen elkaar continu te stangen alsof we elkaar al jaren kenden.[4]
overgankelijk door studie of oefening geleerd hebben
- Ik ken de leerstof grondig genoeg.
het wel moeten ~: vaak ergens door getroffen worden
- Je hebt het de laatste maanden wel moeten kennen, zeg! Eerst die ziekte, nu weer dat ongeluk!
overgankelijk iets ondervinden, doormaken, ervaren
- In de jaren tachtig kende Nederland een langdurige crisis.

Hyponiemen

bekennen, erkennen, herkennen, miskennen, onderkennen, ontkennen, terugkennen, toekennen, verkennen, vrijkennen

Afgeleide begrippen

Uitdrukkingen en gezegden

[1]: Ik kende geen els uit een eik.

Ik kon geen els van een eik onderscheiden.

Aan de veren kent men de vogel

aan het uiterlijk (verzorging/kleding) kun je zien met wat voor iemand je te maken hebt. De kleren maken de man.

Aan de vruchten kent men de boom

je kunt alleen iemand echt leren kennen door de dingen die doet en de manieren waarop iemand dingen aanpakt

Bij het scheiden van de markt, leert men de kooplui kennen

als de zaken eenmaal gedaan zijn leer je iemand pas kennen

De kaart kennen
De tijd kent geen genade

de tijd gaat sneller voorbij dan je denkt

Geen a voor een b kennen
Het klappen van de zweep kennen

veel ervaring hebben met iets

Het verschil tussen mijn en dijn niet kennen

stelen

Iets kennen als het ABC
Ik ken mijn pappenheimers
In de nood leert men zijn vrienden kennen

als je in moeilijkheden zit merk je wie echt je vriend is

Men moet stegen voor straten kennen
Op zijn duimpje kennen

iets erg goed kennen

Twee kramers kennen elkaar wel
Van haver tot gort (kennen)

volledig, door en door kennen

Wat de boer niet kent dat eet hij niet

onbekend maakt onbemind ofwel: als iets onbekend is eten sommige mensen dat niet

Zijn pappenheimers kennen

Weten hoe diens pupillen zijn

de dood kent geen lieve kinderen

iedereen gaat dood

Vertalingen

1. bekend, vertrouwd zijn met

2. door studie of oefening geleerd hebben

Gangbaarheid

Het woord kennen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "kennen" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.[5]

Verwijzingen

↑ "kennen" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
↑ kennen op website: Etymologiebank.nl
↑ Weblink bron “Topchefs geschokt door dood Jonnie Boer: 'Hij leerde mij alles'” (23 april 2025), NOS
↑
Tim Voors
“Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Duits