week - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: week (hulp, bestand)
• IPA: / wek / (1 lettergreep)
  • (Noord-Nederland): /ʋek/
  • (Vlaanderen, Brabant): /β̞ek/
  • (Limburg): /wek/

Woordafbreking

• week

Woordherkomst en -opbouw

• [A] van Middelnederlands weke, in de betekenis van ‘zeven dagen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1236 [1] [2] [3]
• [B] van Middelnederlands weec, in de betekenis van ‘zacht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240 [4] [5] [3]
• [C] van wijk ww met klinkerwisseling /ɛi/ → /e/

Zelfstandig naamwoord

[A] de week v / m

1. (tijdrekening), (eenheid) tijdseenheid van 7 dagen, meestal beginnend op maandag of zondag
   • In China wordt elke week een kolencentrale gebouwd.
   • Het is principieel onmogelijk een weersverwachting te maken op een termijn van meer dan twee weken.
     ▸ Nu is mijn witte paard ziek. Wilt u alstublieft een drank voor hem maken? Volgende week gaan wij naar Holland en zonder dat paard kan ik niet over de daken rijden.[6]
     ▸ Niet te geloven dat ik een week geleden nog in Nederland was bij mijn gezin.[7]
     ▸ Tot mijn verbazing wist ik deze zes weken durende tocht zonder noemenswaardige problemen te voltooien, waardoor ik voor het eerst echt begon te geloven dat mijn ‘American Dream’ wel eens in vervulling zou kunnen gaan.[7]

Meroniemen

• dag, uur, kwartier, minuut, seconde

Opmerkingen

• Alleen de tijdsaanduidingen op -r blijven na een bepaald telwoord in het enkelvoud: drie uur, drie jaar; maar: drie dagen, drie weken, drie maanden.

Typische woordcombinaties

• met drie weken verlengd
• zes weken geleden

Hyponiemen

Afgeleide begrippen

Verwante begrippen

Vertalingen

1. tijdseenheid van 7 dagen

Zelfstandig naamwoord

[B] het week o

1. zacht gedeelte, dat meebeweegt als het wordt ingedrukt
   ▸ Hij boort de nagels in het week van zijn handen.[8]
   ▸ op zyn eygen houtje, en dat alleen, doorboort hy de borſt niet, maar het week van de buyk [hypochondrium dextrum] aan de regter zyde[9]

Bijvoeglijk naamwoord

[B] week

1. met weinig weerstandsvermogen of veerkracht
   • Peren: Gebruik voor het invriezen stevige, in ieder geval niet te weke vruchten.
2. gevoelig voor emoties.
   • Hij pakte mijn hand, ik werd helemaal week vanbinnen.

Synoniemen

• 1. slap
• 2. sentimenteel

Afgeleide begrippen

• weekachtig, weekdier, weekhartig, weekheid, weekhoevig, weekmaker, weekplaats, weekwater, wekeling

Verwante begrippen

• mals, mollig, murw, zacht, zwak

Vertalingen

1. slap

Werkwoord

[B] week

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van weken
   • Ik week.
2. gebiedende wijs van weken
   • Week!
3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van weken
   • Week je?

Werkwoord

[C] week

1. enkelvoud verleden tijd van wijken
   • Ik week.
   • Jij week.
   • Hij, zij, het week.

Gangbaarheid

• Het woord week staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "week" herkend door:

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

1. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
2. ↑ week op website: Etymologiebank.nl
3. 1 2 "week" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
4. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
5. ↑ week op website: Etymologiebank.nl
6. ↑ “Het hele jaar rond: van Sinterklaas tot Sintemaarten” (1973), Lemniscaat , p. 13
7. 1 2
   Tim Voors
   “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
8. ↑ Weblink bron
   Eekhout, Jan H.
   “Warden, een koning” (1937), Callenbach, p. 230
9. ↑ Weblink bron
   Fredericus Ruysch
   “Alle de ontleed- genees- en heelkundige werken” (1744), Janssoons van Waesberge, p. 106
10. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Engels

Zelfstandig naamwoord

week

1. week (tijdseenheid van 7 dagen).