stêr - Wikeriadur (original) (raw)

Ur pennad eus ar Wikeriadur, ar geriadur liesyezhek frank a wirioù.

Brezhoneg

Etimologiezh

anv-kadarn 1 :

Eus an henvrezhoneg staer, deuet eus ar ger keltiek *stagrā a zeufe eus ar wrizienn indezeuropek *steh₂g- « berañ, dourasenniñ » a gaver er gerioù stāgnum « poullenn, poull-neuial » e latin ha stázein (στάζειν) « berañ » e henc'hresianeg.[1][2] Kar d'an anv-kadarn kembraek taen « damc'hlebiañ, poultrennañ » marteze.[3]

anv-kadarn 2 :

Amprestet digant an henc'halleg estier.

Anv-kadarn 1

Ur stêr (1).

Panell divyezhek.

stêr /ˈstɛːr/ benel (furm vihanaat : stêrig, liester : stêri, stêrioù)

1. Dourredenn naturel a gas he dour dre he naoz eus ar vammenn d'ur stêr vrasoc'h pe d'ar mor
   • « Filip », eme an aotrou Breton, « ar soudard a zo kouezhet er stêr hag a ya da veuziñ, deomp d'hen tennañ er-maez. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 223.)
   • An Ankou an nevoa kavet eur pont war ar stêr, mes ken moan, m'an nevoa ket Per taolet plê d'ean da gentan. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 55.)
   • Yann hag Onenn a ya d'ober ur valeadenn a-hed ar stêr Elorn. — (Brogarour, Onenn, 1936, p. 55.)
   • Er gwasked emañ war ribl ar stêr Aon a red he dour goustadik, evel gant keuz, war-du Kastellin. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 9.)
   • Dinec'h e oant diwar-benn madoù ar bed kerkoulz ha diwar-benn o oad a gerzhe, a-zoug e gamm, ker goustadik hag ar stêr vihan e-touez bleuñv ar prad. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 55.)
   • Mont a raen hogos bemdeiz d'ar Garreg Wenn, war ribl ar stêr Gindi ; pa 'z oan krennard eno e plije din bale gant va c'heneiled, va c'hoarierien gwechall. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 115.)
   • N'emaomp ket hep gouzout int bet aet da Garaez, penn-da-benn gant ar Stêr Aon en o bagoù bihan, hag o deus bet tanet ar c'hêrioù ha graet freuz ha reuz, azalek Kelern ha Meilh-ar-Wern betek kêrbenn ar Poher... — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 13.)
   • Un tu bennak, du-se, eeun dirazañ e virvilh dour difonn ar stêr Ebro en he naoz meinek (!). — (Youenn Drezen, Sizhun ar Breur Arturo, Al Liamm, 1971, p. 14.)
   • Tremen a rejont ur skalier, kemer ur wenodenn enk a yae kamm-jilgamm a-dreuz pradoù betek ar stêr. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 96.)
   • Klouar, sklaer ha sioul e oa an noz nemet en tu all d'ar stêr, e Roc'h al Lern, e veze klevet strakadennoù greunadennoù, kri ha hopadeg. — (Fañch Peru, Kañfarded Milin ar Wern, Skol Vreizh, 2008, p. 83.)

Gerioù heñvelster

• avon, aven
• richer, rinier, rivier

Deveradoù

• adstêr
• etrestêr
• stêrek
• stêrenn
• stêriad
• stêriañ
• stêriek

Gerioù kevrennek

• chevred-stêr
• kaiak-stêr
• meurstêr
• roeñverezh-stêr
• stêrdachenn
• stêr-gannañ
• stêrhent
• stêr-vihan
• stêr-vor
• stêr-walc'hiñ
• stêrwennel

-

• stêr-Landreger
• stêr-Lezardreñv
• stêr-Pontreñv
• stêr-Kastellin
• stêr-Montroulez

Troioù-lavar

• diskenn gant ar stêr

Kanaouennoù

• ...
  Ho Yannig ! Ho, Yannig, c'hwi a vo ma roue
  Pa 'n em gavimp en-dro en tu all d'ar stêr ouez
  ... — (Nolwenn Korbell, Bemdez c'houloù, Yannig ha Mai, 2006.)

Troidigezhioù

dourredenn naturel

• afrikaans : rivier (af)
• alamaneg : Fluss (de) gourel , Strom (de) gourel
• albaneg : lumë (sq) benel
• arabeg : نَهْر (ar) (nahr) gourel
• bambara : banin (bm)
• bulgareg : река (bg)
• daneg : flod (da)
• esperanteg : rivero (eo)
• euskareg : ibai (eu)
• faeroeg : á (fo)
• finneg : joki (fi)
• galleg : rivière (fr) benel
• gresianeg : ποταμός (el) (potamós) gourel , ποτάμι (el) (potámi) nepreizh
• hungareg : folyó (hu)
• ido : rivero (io)
• inuktitut : ᑰᒃ (iu) (kuuk)
• islandeg : vatn (is)
• italianeg : fiume (it) gourel
• iwerzhoneg : abhainn (ga) benel
• japaneg : 川 (ja) (かわ, kawa)
• katalaneg : riu (ca) gourel
• kembraeg : afon (cy) benel
• kerneveureg : avon (kw) benel
• luksembourgeg : Floss (lb) gourel , Stroum (lb) gourel
• nederlandeg : rivier (nl) gourel , stroom (nl) gourel
• norvegeg : elv (no) , flod (no)
• okitaneg : ribièra (oc) benel
• papiamento : riu
• perseg : رود (fa) (rud) , رودخانه (fa) (rudxâne)
• poloneg : rzeka (pl)
• portugaleg : rio (pt)
• romañcheg : flum (rm) gourel
• roumaneg : râu (ro) gourel
• rusianeg : река (ru) (reka)
• saozneg : river (en)
• sámi an Norzh : johka
• sañskriteg : नदी (sa) (nadī)
• skoseg : abhainn (gd) benel
• sranan : liba
• spagnoleg : río (es) gourel
• svedeg : flod (sv) , flöde (sv) , ström (sv) , älv (sv) , å (sv)
• swahili : mto (sw)
• tadjik : дарё (tg)
• tagalog : ílog (tl)
• tchekeg : řeka (cs)
• turkeg : ırmak (tr) , nehir (tr)
• vietnameg : sông (vi)
• zouloueg : umfula (zu)

Gwelet ivez

• Ar pennad « stêr » e-barzh Wikipedia

Anv-kadarn 2

Ur stêr (2).

stêr /ˈstɛːr/ benel (liester : stêrioù)

1. Brec'h, kanol strizh a zegas an dour mor d'ar paludoù-holen
   • .

Troidigezhioù

Daveoù

Roll an daveoù :

• [1] : Ranko Matasović, Etymological Dictionary of Proto-Celtic, Leyden, Brill, 2009, p. 353–4.
• [2] : Albert Deshayes, Dictionnaire étymologique du breton, Douarnenez, Le Chasse-Marée, 2003, p. 687.
• [3] : D.Q. Adams, pennad « flow », e-barzh Encyclopedia of Indo-European Culture, Londrez, Fitzroy-Dearborn, 1997, p. 207.