morir - Viccionari, el diccionari lliure (original) (raw)
- Pronúncia(i):
| Oriental: | central /muˈɾi/ⓘ |
|---|---|
| balear /moˈɾi/, /muˈɾi/ | |
| Occidental: | nord-occidental /moˈɾi/ |
| valencià /moˈɾiɾ/, /moˈɾi/ |
- Rimes: -i(ɾ)
- Homòfons: morí, murí
- Etimologia: Del llatí vulgar *morīre, del clàssic mori, segle XII.
morir intr., pron. (pronominal morir-se)
- Deixar d'existir, cessar.
«La literatura no pot morir més que amb la mort de la humanitat.» (Jaume Cabré, El sentit de la ficció, 1999)
«És clar que el Benet hauria pogut morir a la guerra.» (Maria Barbal, A l'amic escocès, 2019) - (pronominal) Deixar de viure com a resultat d’un procés, per malaltia, per envelliment.
«El disgust i el cansament van ser tan grans que es va morir en qüestió de dies.» (Jaume Cabré, El sentit de la ficció, 1999) - (pronominal) Patir intensament per alguna cosa.
«Es moria de calor mentre tremolava.» (Maria de la Pau Janer, Quan siguis lliure, 2015) - Deixar de funcionar, arribar a un final irreparable.
Se m'ha mort l'ordinador.
Formes no normatives o col·loquials
Formes compostes i perifràstiques
| indicatiu | jo | tu | ell/ella/vostè | nosaltres | vosaltres/vós | ells/elles/vostès | verb |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| perfet | he | has | ha | hem | heu | han | ... mort |
| havem | haveu | ||||||
| passat perifràstic | vaig | vas | va | vam | vau | van | ... morir |
| vares | vàrem | vàreu | varen | ||||
| plusquamperfet | havia | havies | havia | havíem | havíeu | havien | ... mort |
| passat anterioro perifràstic | haguí | hagueres | hagué | haguérem | haguéreu | hagueren | ... mort |
| vaig haver | vas haver | va haver | vam haver | vau haver | van haver | ||
| vares haver | vàrem haver | vàreu haver | varen haver | ||||
| futur perfet | hauré | hauràs | haurà | haurem | haureu | hauran | ... mort |
| condicional perfet | hauria | hauries | hauria | hauríem | hauríeu | haurien | ... mort |
| haguera | hagueres | haguera | haguérem | haguéreu | hagueren | ||
| subjuntiu | jo | tu | ell/ella/vostè | nosaltres | vosaltres/vós | ells/elles/vostès | verb |
| passat perifràstic | vagi | vagis | vagi | vàgim | vàgiu | vagin | ... morir |
| vaja | vages | vaja | vàgem | vàgeu | vagen | ||
| perfet | hagi | hagis | hagi | hàgim | hàgiu | hagin | ... mort |
| haja | hages | haja | hàgem | hàgeu | hagen | ||
| plusquamperfet | hagués | haguessis | hagués | haguéssim | haguéssiu | haguessin | ... mort |
| haguesses | haguéssem | haguésseu | haguessen | ||||
| haguera | hagueres | haguera | haguérem | haguéreu | hagueren | ||
| passat anteriorperifràstic | vagi haver | vagis haver | vagi haver | vàgim haver | vàgiu haver | vagin haver | ... mort |
| vaja haver | vages haver | vaja haver | vàgem haver | vàgeu haver | vagen haver |
Paradigmes de flexió: moro, mor, morim
Vocal rizotònica: /ɔ/
perir (arcaic)
Deixar d’existir
Friülà: murî (fur)
Grec antic: ἀποθνήσκω (grc) (apothnḗskō), θνῄσκω (grc) (thnḗiskō), τελευτάω (grc) (teleutáō), ἀποθνῄσκω (grc) (apothnḗiskō)
Llengua de signes catalana: MORIR (csc)
Romaní: merel (rom)
Síl·labes: mo·rir (2)
Anagrama: mirro
Vegeu el Diccionari de sinònims de Softcatalà: morir
Pronúncia(i): /moˈɾiɾ/
Rimes: -iɾ