bakur - Wîkîferheng (original) (raw)

Binêre herwiha: Bakur

• IPA(kilîd): /ˈbɑːkʰʊɾ/
• Deng (Amed)ⓘ
• Deng (Bidlîs)ⓘ
• Deng (Kerboran, Mêrdîn)ⓘ
• Kîtekirin: ba·kur

Aliyên erdnîgarî
**bakur • rojhilat • başûr • rojava

bakur n

1. Alê dikeve destê rastê dema mirov berê xwe dide rojavayê.
   Ber bi bakur ve biçe, cihê me li wira ye.
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]
2. Aliyê bakur yê her welatekê.
   Li Bakurê Kurdistanê bi sermê re nexweşî bêtir bûne.
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

• bakûr
• kurdî-erebî: باکور
• kurdî-krîlî: бакöр
• bariz (reşwanî)
• zime (zazakî)
• başûr
• rojava
• rojhilat
• bakurî

Ji ba +‎ kur (dijwar, tund, xurt) ji ber ku ev ba ji aliyê bakur ve tê û sar û dijwar e

Têkiliya wê bi bayê kurr nîne! ji Avesta: apāxtara "bakur", Parsî: abāxtar Di Zerdestî de tê bawerkirin, ku dojeh li Bakur e, ku di bin çavdêriya stêrka Termê Merxê/Hirçê Mezin "Ursa Major" de ye. Peyva Baxter herçend di Farsiya nûjen de tê wateya rojava jî ev peyv di Pehlewî de tê wateya bakur. Wekî stêrka bakur.

• Soranî: باکوور (bakûr)

• Feylî: xweretaw

• Reşî (Kurmancî): bariz

• Hewramî: ۋاسارد (wasard), سەرنیشت (sernîşt)

• Afrîkansî: noord → af

• Albanî: veri → sq n

• Almanî: Norden → de n, Nord → de n

• Altayiya başûrî: тӱндӱк (tündük)

• Amamî-oşîmayiya başûrî: 北 (にし, nishi)

• Amharî: ሰሜን (sämen)

• Aragonî: norte

• Aramî:
  Îbranî: גרביא m (garbyā, garbyo)
  Siryanî: ܓܪܒܝܐ m (garbyā, garbyo)

• Aromanî: nordu, Nordu, njadzã-noapti

• Asamî: উত্তৰ (uttor)

• Astûrî: norte → ast n, septentrión n

• Aynuyî: ヘペラ (hepera)

• Azerî: şimal → az

• Bajwayiya kendava rojava: toro

• Baskî: ipar, helburu

• Başkîrî: төньяҡ (tön’yaq)

• Batakiya karo: utara

• Kashmiri:
  Keşmîrî: شُمال n (śumāl), وۄتُر n (wọtur)
  Keşmîrî: व्वतुर n (wọtur), शुमाल n (śumāl)

• Bataktobayî: utara

• Belarusî: по́ўнач m (póŭnač)

• Bengalî: উত্তর → bn (uttôr)

• Bretonî: norzh → br n

• Bruneyî: iraga, uraga

• Bulgarî: се́вер → bg n (séver)

• Burmayî: မြောက် → my (mrauk), ဥတ္တရ (utta.ra.)

• Çeçenî: къилбаседе (qʼilbasede)

• Çekî: sever → cs n, půlnoc → cs m

• Çerokî: ᏧᏴᏨᎢ (tsuyvtsvi)

• Çîkasawî: falammi

• Çînî:
  Kantonî: 北 (bak1)
  Dunganî: бый (bɨy), быйфон (bɨyfon)
  Hakkayî: 北 (pet)
  Mandarînî: 北 → zh (běi), 北方 → zh (běifāng)
  Min dongî: 北 (báe̤k)
  Minnanî: 北 (pak, pok)
  Wuyî: 北

• Çukçî: эйгысӄын (ėjgysqyn)

• Çuvaşî: ҫурҫӗр (śurśĕr)

• Danmarkî: nord → da

• Endonezyayî: utara → id

• Erebî: شَمَال n (šamāl)
  Erebiya misrî: شمال n (šamāl)
  Erebiya fasî: شمال (šamāl)

• Ermenî: հյուսիս → hy (hyusis)

• Esperantoyî: nordo

• Estonî: põhi → et

• Farisî: شمال → fa (šomâl)
  Farisiya navîn: abāxtar

• Fînî: pohjoinen → fi

• Fransî: nord → fr n, septentrion → fr n

• Friyolî: nord n

• Frîsî: noarden → fy nt, noard

• Gaelîka skotî: tuath m

• Gagawzî: poyraz

• Galîsî: norte → gl n, norde n

• Gujaratî: ઉત્તર → gu n (uttar)

• Gurcî: ჩრდილოეთი (črdiloeti)

• Haîtî: nannò

• Hawayî: ʻākau

• Hindî: उत्तर → hi n (uttar), शुमाल → hi n (śumāl), ऊतर → hi n (ūtar)

• Holendî: noorden → nl nt

• Îbanî: utara

• Îbranî: צָּפוֹן → he (tsafón)

• Îdoyî: nordo → io

• Îlokanoyî: amianan

• Îngilîziya navîn: north

• Îngilîzî: north → en

• Îngriyî: pohja

• Înterlîngua: nord → ia

• Îrlendî: tuaisceart n

• Îtalî: nord → it n, settentrione → it n, mezzanotte → it

• Îzlendî: norður → is nt

• Japonî: 北 → ja (きた, kita), 北方 → ja (ほっぽう, hoppō)

• Javayî: lor, lèr, utara

• Kabardî: ищхъэрэ (jiśꭓɛrɛ)

• Kalalîsûtî: avannarleq

• Kannadayî: ಉತ್ತರ → kn (uttara)

• Kapampanganî: pangulu

• Karaçay-balkarî: шимал (şimal)

• Katalanî: nord → ca n, septentrió → ca n

• Ketî: тыль, тыльба'ӈ

• Kirgizî: түндүк → ky (tündük)

• Kîngalî: උතුර → si (utura)

• Koreyî: 북 → ko (buk), 북쪽 → ko (bukjjok)

• Kornî: north n, kledhbarth m, noor n

• Korsîkayî: nordu

• Koryakî: айгытӄын (aygətqən)

• Kumikî: темиркъазыкъ (temirqazıq)

• Latgalî: pūstumi

• Latînî: boreās → la n, septentriō → la n

• Latviyayî: ziemeļi

• Lawsî: ເໜືອ (nư̄a), ທິດເໜືອ (thit nư̄a)

• Lîgûrî: nòrd

• Lîtwanî: šiaurė → lt m

• Lîvonî: pūoj

• Madurayî: ḍâjâ

• Makedonî: север n (sever)

• Malayalamî: വടക്ക് → ml (vaṭakkŭ)

• Malezî: utara → ms, laut → ms

• Maltayî: tramuntana, ta’ fuq

• Mançûyî: ᠠᠮᠠᡵᡤᡳ

• Manksî: twoaie n

• Maorî: tokerau, raki → mi

• Mecarî: észak → hu

• Melanauyiya navendî: utara

• Misrî: mḥtt (mḥtt)

• Mîkmakî: oqwatn nezindî

• Mongolî: хойд → mn (xojd), умард зүг (umard züg), ᠬᠣᠶᠢᠳᠤ (qoyidu)

• Nahwatlî: mictlampa

• Navajoyî: náhookǫs

• Norsiya kevn: norðr nt

• Norwecî: nord → no

• Ohloniya bakur: 'áw̄as

• Ojibweyî: giiwedinong

• Okînawanî: 北 (にし, nishi)

• Oksîtanî: nòrd → oc n

• Oriyayî: ଉତ୍ତର (uttôrô)

• Osetî: цӕгат (cægat)

• Oygurî: شىمال (shimal)

• Ozbekî: shimol → uz

• Papyamentoyî: nort

• Peştûyî: شمال → ps n (šamāl)

• Pîpîlî: ajkuikpa

• Polonî: północ → pl m

• Portugalî: norte → pt n, setentrião

• Puncabî: ਉੱਤਰ → pa n (uttar)

• Qazaxî: солтүстік (soltüstık)

• Qiptî:
  Bohaîrî: ϧⲏⲧ n (xēt)
  Sahîdî: ϩⲏⲧ n (hēt)

• Rohingyayî: uttor

• Romagnolî: nòrd n

• Romancî: nord

• Romanyayî: nord → ro nt, miazănoapte → ro, septentrion → ro

• Rusî: се́вер → ru n (séver), норд → ru n (nord), по́лночь → ru m (pólnočʹ)

• Rusînî: се́вер n (séver), сѣ́вер n (sî́ver)

• Samî:
  Samiya kildînî: таввял (tavvʹal)

• Samiya bakurî: davvi

• Sanskrîtî: उत्तर → sa n (uttara)

• Santalî: ᱮᱛᱚᱢ (etôm), ᱩᱛᱟᱹᱨ (utăr)

• Sebwanoyî: amihanan

• Sirboxirwatî:
  Kirîlî: север n, сјевер n
  Latînî: sever n, sjever → sh

• Skotî: north, nort

• Slaviya kevn:
  Kirîlî: сѣверъ n (sěverŭ)

• Slaviya rojavayî ya kevn: сѣверъ n (sěverŭ)

• Slovakî: sever n

• Slovenî: sever → sl n

• Somalî: woqooyi

• Spanî: norte → es n, nord → es n, septentrión n

• Swahîlî: kaskazi, hanali

• Swêdî: nord → sv, norr → sv

• Şanî: ပွတ်းႁွင်ႇ (póat hòang)

• Şorî: қузам (quzam)

• Tacikî: шимол → tg (šimol)

• Tagalogî: hilaga → tl

• Tahîtî: to'erau

• Tamîlî: வடக்கு → ta (vaṭakku)

• Tayî: ทิศเหนือ → th, เหนือ → th

• Telûgûyî: ఉత్తరము → te (uttaramu), ఉత్తరం → te (uttaraṃ)

• Teteriya krîmî: şimal, sırt

• Teterî: төньяк → tt (tön’yak)

• Tigrînî: ሰሜን (sämen)

• Tirkî: kuzey → tr, şimal → tr

• Tirkmenî: demirgazyk

• Tîbetî: བྱང (byang)

• Toxarî B: oṣṣale

• Tuvanî: соңгу чүк (soñgu çük), соңгужүк (soñgujük)

• Ugarîtî: 𐎕𐎔𐎐 (ṣpn)

• Urdûyî: شمال → ur n (śamāl), اتر → ur n (uttar)

• Ûkraynî: пі́вніч → uk m (pívnič)

• Viyetnamî: phía bắc → vi, hướng bắc, bắc → vi

• Volapûkî: nolüd → vo

• Walonî: nôr → wa n, Bijhe → wa m, Vûcir → wa n

• Warayî: norte

• Weylsî: gogledd → cy n

• Xakasî: алтынзарых (altınzarıx)

• Ximêrî: ខាងជើង (khaangcəəng), ឧត្តរ (ʼŏttâr)

• Yagnobî: шимол (šimol)

• Yakutî: хоту (xotu)

• Yamanayî: uša

• Yidîşî: צפֿון n (tsofn)

• Yonagunî: ニチ (nici)

• Yûnanî: βορράς → el (vorrás)
  Kevn: Βορέας n (Boréas), ἄρκτος n (árktos)

• Zhuangî: baek

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya north a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.