dem - Wîkîferheng (original) (raw)
Binêre herwiha: - IPA(kilîd): /ˈdɛm/
- Deng (Amed)ⓘ
- Deng (Bidlîs)ⓘ
- Kîtekirin: dem
| Tewandina dem | ||
|---|---|---|
| Zayenda mê ya binavkirî | ||
| Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
| Navkî | dem | dem |
| Îzafe | dema | demên |
| Çemandî | demê | deman |
| Nîşandera çemandî | wê demê | wan deman |
| Bangkirin | demê | demino |
| Zayenda mê ya nebinavkirî | ||
| Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
| Navkî | demek | demin |
| Îzafe | demeke | demine |
| Çemandî | demekê | deminan |
Seet demê diyar dike.
dem m
- Pergalek e bo hejmartina rojan û hefteyan û mehan û salan yan saniyeyan û deqeyan û seetan.
Hevmane: wext, çax, heyam, zeman
Heta gehame vê demê
Ma yek nebû d'vê alemê — (Feqiyê Teyran, , ~1620)
Ji farisî دم (/dem/, “bêhn, hilm; dem, kêlî”), ji دمیدن (/demîden/, “hilmijîn”); boyî guherrîna ramanê bide ber bêhn. Eslek ji proto-hindûewropî *deh₂imō herwisa hatiye pêşniyaz kirin (ku îngilîzî time (“wext”) daye), nê li gor karanîna bi zimanên din ên Îranî eva beraqiltire .
- Soranî: kat
wext, zeman, çax
- Abazayî: гӏамта (ʿāmtā), заман (zāmān)
- Abxazî: аамҭа (āāmtā)
- Adîgeyî: гъо (ğʷo), уахътэ (waꭓtɛ), лъэхъан (lˢɛꭓan)
- Afrîkansî: tyd → af
- Albanî: kohë → sq m
- Almanî: Zeit → de m
Elmanîşî: Zit, Ziit m
Almaniya navendî ya rojhilat: Zeit - Altayiya başûrî: ӧй (öy), саман (saman), чак (čak)
- Ambonezî-malezî: oras
- Amharî: ጊዜ (gize), ዘመን (zämän)
- Aragonî: tiempo n
- Aramî:
Siryaniya klasîk: ܙܒܢܐ g (zaḇnā)
Îbranî: זמנא n (zamnā), זבנא n (zaḇnā) - Aromanî: chiro n
- Asamî: সময় (xomoy), পৰ (por)
- Astûrî: tiempu → ast n
- Avarî: гӏуж (ʻuž), заман (zaman), мех (mex)
- Awadhî: समय (samay)
- Aymarayî: pacha → ay
- Azerî: vaxt → az, zaman → az
- Baskî: denbora → eu
- Başkîrî: ваҡыт (vaqït)
- Bayerî: zeid
- Belarusî: час n (čas)
- Belûçî: وہد (vahd)
- Bengalî: সময় → bn (śômôẏ), ওয়াক্ত → bn (ōẏakto)
- Bretonî: amzer → br m
- Bugî: wattu
- Bulgarî: вре́ме → bg nt (vréme)
- Burmayî: အချိန် → my (a.hkyin)
- Buryatî: саг (sag)
- Çeçenî: хан (xan)
- Çekî: čas → cs n
- Çerokî: ᎠᎵᏱᎵᏒ (aliyilisv)
- Çîçewayî: nthawi sinif c9/c10
- Çînî:
Kantonî: 時間 / 时间 (si4 gaan3, si4 gaan1), 時光 / 时光 (si4 gwong1)
Dunganî: сыҗе (sɨži͡ə)
Hakkayî: 時間 / 时间 (sṳ̀-kiên, sṳ̀-kiân)
Mandarînî: 時間 / 时间 → zh (shíjiān), 時光 / 时光 → zh (shíguāng)
Min dongî: 時間 / 时间 (sì-găng)
Minnanî: 時間 / 时间 → zh-min-nan (sî-kan)
Wuyî: 辰光, 時間 / 时间 - Çuvaşî: вӑхӑт (văhăt)
- Çûkî: fansoun
- Dalmatî: tiamp n, tianp n
- Danmarkî: tid → da g
- Dargwayî: замана (zamana)
- Divehî: ވަގުތު (vagutu)
- Endonezyayî: waktu → id
- Erebî: زَمَن → ar n (zaman), وَقْت → ar n (waqt), دَهْر → ar n (dahr)
Erebiya misrî: وقت n (waʾt)
Erebiya kendavî: وكت n (wakt)
Erebiya hîcazî: وَقْت n (wagt), زَمَان n (zamān)
Erebiya fasî: وقت n (waqt), زمان n (zmān) - Ermenî: ժամանակ → hy (žamanak)
- Erzayî: шка (ška)
- Esperantoyî: tempo → eo
- Estonî: aeg → et
- Etiyopiya klasîk: ዘመን (zämän)
- Evenkî: тэру (təru)
- Eweyî: ɣeyiɣi nt, gaƒoƒo
- Farisî: زمان → fa (zamân), وقت → fa (vaqt), تایم → fa (tâym)
- Ferî: tíð → fo m
- Fîjî: gauna
- Fînî: aika → fi
- Fransî: temps → fr n
Fransiya navîn: temps n
Fransiya kevn: tans n - Friyolî: timp n
- Frîsiya bakur: tid m, tidj m
- Frîsiya saterlandî: Tied m
- Frîsî: tiid → fy g
- Gaelîka skotî: àm n
- Gagawzî: vakıt, zaman
- Galîsî: tempo → gl n
- Gujaratî: સમય → gu n (samya)
- Gurcî: დრო → ka (dro), ჟამი → ka (žami), ხანი (xani)
- Guwaranî: ára → gn
- Haîtî: tan
- Hawayî: wā
- Hawsayî: lokaci → ha n
- Hindî: समय → hi n (samay), वक़्त n (vaqt), टाइम → hi n (ṭāim), वक्त → hi n (vakt), काल → hi n (kāl), प्रहर → hi n (prahar), समाँ → hi n (samā̃), ज़माना n (zamānā), जमाना → hi n (jamānā)
- Hmongî: sijhawm
- Holendî: tijd → nl n
- Hunsrikî: Zeid m
- Îbranî: זְמָן → he n (zman)
- Îdoyî: tempo → io
- Îgboyî: elekere
- Îngilîziya kevn: tīd m
- Îngilîzî: time → en
- Îngriyî: aika
- Îngûşî: ха (xa)
- Înterlîngua: tempore → ia
- Înupîakî: pivik
- Îrlendî: am → ga n
- Îstriyotî: tenpo n
- Îtalî: tempo → it n
- Îzlendî: tími → is n, tíð → is m
- Japonî: 時間 → ja (じかん, jikan)
- Javayiya kevn: wayah
- Javayî: wektu, wayah
- Kalalîsûtî: piffissaq
- Kalmîkî: цаг (tsag)
- Kannadayî: ವೇಳೆ → kn (vēḷe), ಕಾಲ → kn (kāla)
- Kanuriyî: lóktù
- Karaçay-balkarî: заман (zaman)
- Karakalpakî: waqıt, zaman
- Karelî: aika
- Kaşûbî: czas n
- Katalanî: temps → ca n
- Keçwayî: pacha → qu
- Kirgizî: саат → ky (saat), убакыт → ky (ubakıt), убакты → ky (ubaktı)
- Kîngalî: කල (kala)
- Kînyarwandayî: igihe sinif c7/c8, umwanya sinif c3/c4
- Komî-permyakî: кад (kad)
- Komorî: wakati sinif c11
- Konkanî: काल n (kāl)
- Koreyî: 시간 → ko (sigan)
- Kornî: prys n, termyn n
- Korsîkayî: tempu → co n, volta → co m
- Kumikî: заман (zaman)
- Ladînî: tëmp n, aurela m
- Lakî: чӏун (č̣un), замана (zamana)
- Latgalî: laiks
- Latînî: tempus → la
- Latviyayî: laiks → lv n
- Lawsî: ເວລາ → lo (wē lā), ຂະນະ → lo (kha na)
- Lezgînî: вахт (vaχt), чӏав (č̣av), вяде (väde)
- Lingalayî: ntángo sinif c9/c10
- Livvî: aigu
- Lîmbûrgî: tied → li n
- Lîşana denî: שאתא m (šeʾṯa)
- Lîtwanî: laikas → lt n
- Lîvonî: āiga
- Luksembûrgî: Zäit m
- Mòçenoyî: zait m
- Makasarî: wattu
- Malay:
Malezî: ماس, کالا, وقتو, زمان → ms, تيمڤوه
Rûmî: masa → ms, kala → ms, waktu → ms, zaman → ms, tempoh → ms - Makedonî: време nt (vreme)
- Malayalamî: സമയം → ml (samayaṃ)
- Maltayî: darba m, waqt n, żmien → mt n
- Mançûyî: ᡝᡵᡳᠨ, ᡶᠣᠨ
- Mandaicî: ࡆࡀࡌࡀࡍ (zaman)
- Manksî: traa n
- Maorî: wā
- Maranaoyî: wakto
- Maratî: काळ n (kāḷ)
- Mariya rojhilatî: жап (žap)
- Mayayiya yukatekî: k’iin
- Mazahuayiya navendî: mezhe
- Mecarî: idő → hu
- Megrelî: ჟამი (žami)
- Mizoyî: hun
- Mokşayî: пинге (pinge)
- Mongolî: цаг → mn (cag)
- Nahwatlî: cahuitl → nah
- Nanayî: эр (ėr), эрин (ėrin)
- Napolîtanî: tiempo n
- Navajoyî: ookił
- Nawrûyî: edae
- Nedersaksî:
Almaniya jêrîn a almanî: Tid ; Tyd, Tied ; Tyt, Teit ; Teyt - Nenetsiya tundra: ёльць’ (yoľś'), мальӈгана (maľŋana)
- Nepalî: समय → ne (samaya)
- Nîvxî: ыр (ər)
- Nogayî: заман (zaman)
- Norsiya kevn: tíð m
- Norwecî: tid → no n yan m
- Oksîtanî: temps → oc n, tèms n
- Oriyayî: ସମୟ (sômôyô)
- Oromoyî: yeroo, wayitii
- Osetî: рӕстӕг (ræstæg)
- Oygurî: ۋاقت (waqt)
- Ozbekî: vaqt → uz, zamon → uz
- Palî: velā m, kāla n
- Papyamentoyî: tempu
- Peştûyî: زمان → ps n (zamãn), وخت → ps n (waxt)
- Pîtkarnî-norfolkî: tiem
- Plodîşî: Tiet m
- Polabî: taid n
- Polonî: czas → pl m nezindî
- Portugalî: tempo → pt n
- Prusiya kevn: kīsman
- Puncabî: ਸਮਾਂ n (samā̃), ਟਾਈਮ n (ṭāīma), ਵਕਤ n (vakat), ਵੇਲ਼ਾ n (vēḷā)
- Qazaxî: уақыт → kk (uaqyt), шақ (şaq)
- Qiptî: ⲥⲏⲟⲩ n (sēou), ⲭⲣⲟⲛⲟⲥ (khronos)
- Romancî: temp n, temps n, taimp n, tains n
- Romanyayî: timp → ro nt, vreme → ro m
- Rusî: вре́мя → ru nt (vrémja), час → ru n (čas)
- Rusînî: час n (čas)
- Samiya bakurî: áigi
- Samiya başûr: aejkie
- Samiya înarî: äigi
- Samiya kildînî: а̄ййк (ājjk)
- Samogîtî: čiesos
- Sanskrîtî: काल → sa n (kāla), समय → sa n (samaya), वेला → sa m (velā)
- Santalî: ᱚᱠᱛᱚ (ôktô)
- Sardînî: tempus n
- Sicîlî: tempu → scn n
- Sidamoyî: yanna
- Sindhî: وَقتُ → sd n (vaqtu)
- Sirboxirwatî:
Kirîlî: вре́ме nt, врије́ме nt
Latînî: vréme → sh nt, vrijéme → sh nt - Skotî: time
- Slaviya kevn:
Kirîlî: врѣмѧ nt (vrěmę), часъ n (časŭ)
Glagolîtîk: ⱍⰰⱄⱏ n (časŭ) - Slaviya rojavayî ya kevn: веремѧ nt (veremę), часъ n (časŭ)
- Slovakî: čas → sk n
- Slovenî: čàs → sl n
- Slovînsî: čȧ̃s n
- Somalî: waqti → so n, wakhti n
- Sorbî:
Sorbiya jêrîn: cas n
Sorbiya jorîn: čas n - Spanî: tiempo → es n
- Swahîlî: wakati → sw sinif c11/c12
- Swêdî: tid → sv g
- Şanî: ၶၢဝ်းယၢမ်း (kháaw yáam)
- Şawî: amedwal
- Şonayî: nguva sinif c9/c10
- Şorî: тем (tem)
- Tabasaranî: вахт (vaχt), чӏив (č̣iv), вяда (vjada)
- Tacikî: замон → tg (zamon), вақт → tg (vaqt)
- Tamîlî: காலம் → ta (kālam)
- Tatî: вэхд (vehd)
- Tayî: เวลา → th (wlao), กาล → th (gaan)
- Telûgûyî: సంఘటన → te (saṅghaṭana)
- Teteriya krîmî: vaqıt
- Teterî: вакыт → tt (waqıt)
- Tirkiya kevn: 𐰇𐰓 (üd² /öd/)
- Tirkî: zaman → tr, vakit → tr, çağ → tr
- Tirkmenî: wagt
- Tîbetî: དུས་ཚོད (dus tshod)
- Tokpisinî: taim
- Toxarî A: praṣt
- Tsakonî: τζαιρέ (tzairé)
- Tswanayî: nakô sinif c9
- Tuvanî: үе (üe)
- Udmurtî: дыр (dyr), вакыт (vakyt)
- Urdûyî: وقت n (vaqt), سمی n (samay)
- Ûkraynî: час → uk n (čas)
- Ûrûmî: вахыт (vahyt)
- Venîsî: tenpo n
- Vepsî: aig
- Viyetnamî: thời gian → vi
- Volapûkî: tim → vo, naed → vo
- Voroyî: aig
- Votî: aikõ
- Walonî: tins → wa n
- Weylsî: amser → cy n, pryd → cy n
- Wolofî: jamaano, waxtu → wo
- Xantî: пора (pora)
- Ximêrî: កាល → km (kaal), ពេល → km (peil), វេលា → km (veiliə)
- Xosayî: ixesha sinif c5/c6
- Yagnobî: вахт (vaxt)
- Yakutî: бириэмэ (birieme), кэм (kem)
- Yidîşî: צײַט → yi m (tsayt)
- Yorubayî: ìgbà, àkókò
- Yûnaniya kapadokyayî: ταρός (tarós)
- Yûnanî: χρόνος → el n (chrónos), καιρός → el n (kairós)
Kevn: χρόνος n (khrónos) - Zêlandî: tied
- Zhuangî: seizgan, sizgenh
- Zuluyî: isikhathi → zu sinif c7/c8, inkathi sinif c9/c10
- ǃXóõ: nàa kòo
Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya time a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.
dem m
(lêker) dem bûn
(lêker) dem dan
(lêker) dem kirin
(navdêr) dembûn
(navdêr) dembûyî
(navdêr) demdan
(navdêr) demdayî
(navdêr) demkirin
dem
dem cins hewce ye (c=m: mê, c=n: nêr, c=mn: mê û nêr, c=nt: nêtar)
- Guhartoyeke deim (“lihevdana tirimpêlan”).
dem
- Bi alfabeya latînî nivîsina دەم (dem).
dem
- IPA: [deːm]
- Dengⓘ
- Deng (Berlîn, Almanya)ⓘ
dem
dem
dem
dem