ewr - Wîkîferheng (original) (raw)

• IPA(kilîd): /ˈʕɛwɾ/, عەور
• Deng (Amed)ⓘ
  • Deng (Bidlîs)ⓘ
• Kîtekirin: ewr

ewr (rengê spî û lê yê şîn)

ewr n

1. ava yan cemeda li esmanan ya ku baran yan berf jê çêdibin û dibarin
   • Dû re ewr, ewravî çûn, dinê ji hev bînijî û bû sayî, baye kûr hat. — (2018, Eyüp Kiran, Dewrêşê Evdî Kulîlka Bilbizêk û Rim, Nûbihar, çapa 4an, r. 31, ISBN 978-9944-360-95-1)
2. komeke tiştan li hewa
   ewrekî tozê
   ewrekî teyran
3. pirt an parçeyeke gewr yan tarî
   Ewr ketiye ser çavê wî. (Ew bi çavê xwe nabîne.)
4. (mecazî) bela yan tişta/ê ku belkî bibe bela
   Ewrên reş û tarî esmanê welatê me girtiye.
5. (kompûternasî) Internet, heçku wek ewrekî li her derê hazir bo hilgirtin û gihandina materyalan
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]
6. (Reşwî) esman (bes li hin deran tê vê maneyê)
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

• 'Îd e û da 'alemê bang-i sefayê xas û 'am
  Mah-i new ebrû numandin çû ji ber 'ewr û xemam
  Xweş bi dor camê işaret kir hilalê saqiyan — (Melayê Cizîrî, Dîwan, ~1640)

• kurdî-erebî: عه‌ور

• kurdî-krîlî: 'әԝр

• awr

• ewir

• 'ewir

• 'ewr

• hewir

• hewr

• sahî (esmanê bêewr)

• baran

• berf

• gijlok

• nixte

• savarok

• terg

• teyrok

• bêewr

• biewr

• ewrandin

• ewrî

• ewrîn

Hevreha soranî ھەور‎ (hewr‎), kurdiya başûrî ewr, hewramî hewr, zazakî hewr / ewr / hor / or, belûçî اور (ewr) / هور (hewr), farisî ابر (ebr), tacikî абр (abr), osetî арв (arv: esman) û ӕвра́гъ (ævráǧi: ewr), peştûyî اوره‎ (owrë́) û ووره (wore), pehlewî ebr, avestayî 𐬀𐬡𐬭𐬀‎ (aβra), sanskrîtî अभ्र (abhrá), ermenî ամպ (amp: ewr) û ամպրոպ (amprop: birûsk), yûnaniya kevn ὄμβρος (ómbros: ewr) û ἀφρός (aphrós: kef, kefa avê - ku şiklê wê wek yê ewran e), latînî imber (ewr, bahoz, barove, baran)... hemû ji proto-hindûewropî *n̥bʰrós / *n̥bʰrís (ewr-baran) ji *nebʰ- (şil).

Ji heman rehê proto-hindûewropî herwiha peyveke din ya bi maneya ewr bi awayê *nébʰos (bi maneya "ewr" û "şilî") hebû ku serekaniya peyvên gelek zimanan yên bi maneya "şilî" yan "ewr" e. Bo zêdetir agahiyan binêrin: nem.

Hêjayî gotinê ye ku о́блако (óblako: ewr) ya rusî ne hevreha peyva ewr e tevî ku hinekî dişibe hevrehên peyva "ewr" jî.

Bi maneya "Internet" wergereke nû ya yekser ji peyva "cloud" ya îngilîzî ye.

Çavkanî: Novák r. 199, Horn, Watkins, Etymonline | Pokorny: 315-316

• Soranî: hewr

• Kelhûrî: ewr

• Hewramî: hewr

• Zazakî: hewr, howr

• Lekî: ewr, uyr

• Lorî: uyr

• Abagayî: monaƀeʔne

• Abazayî: пстхӏва (pstḥvā)

• Abxazî: аԥсҭцəа (āpstcəā)

• Açehî: awan

• Adîgeyî: ошъуапщэ (wošʷapśɛ)

• Afarî: darur

• Afrîkansî: wolk

• Agtayiya kagayanî ya navendî: kulam

• Aguarunayî: yuhagkim

• Ajië: kō

• Akadî: 𒅎𒋛𒀀 m (erpetu)

• Alabamayî: onoolichi

• Albanî: re m

• Alêwîtî: inkamiigus p

• Alviri-Vidari:
  Elwîrî-wîderî: اور (evr)

• Almaniya bilind a navîn: wolken nt

• Almanî: Wolke m, Gewölk nt
  Elmanîşî: Wulche m
  Bayerî: Woikn m
  Almaniya Pennsylvania: Wolk m

• Altayiya başûrî: булут (bulut)

• Amharî: ደመና (dämäna)

• Amîs: 'o'ol

• Aneme wakeyî: ou

• Aragonî: boira m

• Aramî:
  Siryaniya klasîk: ܥܢܢܐ m (ʿənānā), ܥܝܒܐ n (ʿaybā), ܥܝܡܐ n (ʿaymā), ܥܪܡܐ n (ʿarmā)
  Aramiya babîlonî ya cihûyî: עֲנָנָא n (ʿănānā)

• Arawak: ulalo, uraro

• Argobbayî: ዶና (dona)

• Aromanî: nior n

• Arrernteyiya rojavayî: angkulye

• Asamî: ডাৱৰ (dawor), মেঘ (megh), মেহ (meh), বাদল nt (badol)

• Astûrî: ñube m, cirru n

• Aşanînkayî: mencori

• Avarî: накӏкӏ (nakkʼ)

• Avestayî: 𐬨𐬀𐬉𐬖𐬀 n (maēγa)

• Aymarayî: qinaya

• Aynuyî: クル (kuru), クリ (kuri), ニㇱ (nis), ニㇱクㇽ (niskur)

• Azerî: bulud

• Bahnarî: hơmơ̆l

• Bajwayiya kendava rojava: awan

• Baskî: hodei → eu

• Başkîrî: болот (bolot)

• Bau bidayuh: abun

• Baureyî: roeamokonoe'

• Bejayî: saab

• Belarusî: хма́ра m (xmára), во́блака nt (vóblaka)

• Belûçî: جڑ (juř), جمر (jamar, jammar), جمبر (jambar)

• Bengalî: মেঘ → bn (megh)

• Biaoyî: wan⁴

• Bikol Central:
  Bîkoliya naverast: dampog
  Bîkoliya naverast: panganuron

• Bisayayiya bruneyî: awan

• Bîslamayî: klaod

• Bojpûrî: बादर n (bādar)

• Bokarî: doŋmuk

• Bontociya rojhilatî: fonat, lifo-o

• Brajî: बादर n (bādar)

• Bretonî: koumoul n

• Bruneyî: awan

• Bruyiya rojhilatî: ramứl

• Bugî: ellung

• Bulgarî: о́блак n (óblak)

• Burmayî: တိမ် → my (tim)

• Buryatî: үүлэн (üülen)

• Çadongî: fa³

• Çamicuroyî: polawa'ti

• Çaxatayî: بولوت (bulut)

• Cham:
  Çamiya rojhilatî: taganum, taganim, taginum

• Çeçenî: марха (marxa)

• Çekî: mrak → cs n, oblak → cs n

• Çepangî: मुस्

• Çerokî: ᎤᎶᎩᎸ (ulogilv)

• Çeyenî: vo'e

• Çîçewayî: mtambo

• Çînî:
  Kantonî: 雲 / 云 (wan4)
  Dunganî: йүн (yün)
  Hakkayî: 雲 / 云 (yùn)
  Mandarînî: 雲 / 云 (yún)
  Min dongî: 雲 / 云 (hùng)
  Minnanî: 雲 / 云 (hûn)
  Wuyî: 雲 / 云

• Çuvaşî: пӗлӗт (pĕlĕt)

• Çûkî: kuchu

• Dakotayî: maxpíya

• Danmarkî: sky g

• Dargwayî: гъагул (γagul)

• Darkinjungî: yura

• Divehî: ވިލާ (vilā)

• Dolganî: былыт (bılıt)

• Dongşîangî: olien

• Doteliyî: बादल (bādal)

• Dupaningan agtayî: ulap

• Emilî: nóvvla m

• Endonezyayî: awan → id

• Erebî: سَحَابَة → ar m (saḥāba), سِحَابَة m (siḥāba), غَيْمَة → ar m (ḡayma), غَمَامَة m (ḡamāma), عَنَان n (ʕanān)
  Erebiya misrî: سحابة m (saḥāba), غيمة m (ḡema)
  Erebiya hîcazî: سحابة m (saḥāba), غيمة m (ḡēma)

• Ermenî: ամպ (amp)

• Erzayî: пель (pelʹ)

• Esperantoyî: nubo → eo

• Estonî: pilv

• Etiyopiya klasîk: ደመና (dämäna), ጊሜ (gime)

• Evenî: төгэчин (tögəcin)

• Evenkî: тӯксу (tūksu)

• Eweyî: alĩlikpo nt

• Extremaduranî: nuvi m

• Farisî: ابر (abr), میغ → fa (miğ), مزنه (mozne)

• Farsiya başûr-rojavayî: ابر (abr)

• Ferî: skýggj nt

• Fîjî: ou → fj

• Fînî: pilvi → fi

• Fransî: nuage → fr n

• Friyolî: nûl n, nìul n

• Frîsiya bakur: wolk nt, swark nt

• Frîsiya saterlandî: Wulke m

• Frîsî: wolk g

• Gaelîka skotî: neul n, sgòth m

• Gagawzî: bulut

• Galîsî: nube m, nuben m, neboeira m, neuba m, buzarro n, farroupa m

• Gamîlaraayî: yuru, baama

• Gotî: 𐌼𐌹𐌻𐌷𐌼𐌰 n (milhma)

• Gujaratî: વાદળ nt (vādaḷ)

• Gurcî: ღრუბელი → ka (ɣrubeli)

• Guwaranî: arai

• Haîtî: nwaj

• Harsusiyî: seḥōb

• Hawayî: ao

• Higaononî: gabon

• Hindî: मेघ n (megh), बादल n (bādal), अभ्र n (abhra)

• Hirî motuyî: ori

• Hîlîgaynonî: gabon, panganud

• Hîrî motuyî: ori

• Hîtîtî: 𒀠𒉺𒀸 g (alpas)

• Hmongî: huab

• Holendî: wolk → nl m

• Iştihardî: اِاُر (eor)

• Îbanagî: kunam

• Îbranî: עָנָן n (anán)

• Îdoyî: nubo → io

• Îgboyî: urukpu

• Îlokanoyî: ulep

• Îngilîziya kevn: wolcn nt

• Îngilîziya navîn: cloud

• Îngilîzî: cloud

• Îngriyî: pilvi

• Îngûşî: морх (morx)

• Înterlîngua: nube

• Înuîtî: ᓄᕗᔭᖅ (nofoyaq)

• Înupîakî: nuviya, nuvuya

• Îranunî: gabun

• Îrlendî: scamall n, néal n
  Îrlendiya kevn: nél n

• Îtalî: nuvola → it m, nube → it m, nembo → it n

• Îtelmenî: йайаӈ (jajaŋ)

• Îvatanî: demdem

• Îzlendî: ský → is nt

• Japonî: 雲 → ja (くも, kumo)

• Javayiya kevn: megha

• Javayî: méga → jv

• Kabiyeyî: mɩnʋʋ

• Kalalîsûtî: nuiaq

• Kalingayiya başûrî: lifuu

• Kalmîkî: үүлн (üüln)

• Kambaatayî: dumeesa

• Kannadayî: ಮೇಘ → kn (mēgha)

• Kanuriyî: fógo, fowo

• Kapampanganî: biga, ulap

• Karaçay-balkarî: булут (bulut)

• Karaîmî: bulut

• Karakalpakî: bult

• Karelî: pilvi

• Kaşûbî: blóna m, chmùra m

• Katalanî: núvol n

• Katuyiya rojhilatî: đhaluc

• Keçwayî: phuyu → qu, puyu, pukutai

• Keley-i kallahanî: kulput

• Khinalugî: ункӏ (unḳ)

• Kirgizî: булут → ky (bulut)

• Kîkûyûyî: itu sinif c5

• Kîmaragangî: tawan

• Kîngalî: වලාකුළ (walākuḷa)

• Kînyarwandayî: igicu sinif c7/c8

• Komî-permyakî: кымӧр (kymör)

• Konkanî: मॉड nt (mŏḍ)

• Koreyî: 구름 → ko (gureum)

• Kornî: kommol m, kobmol m, comol m

• Korsîkayî: nivulu → co n

• Kreyoliya morîtanî: nyaz

• Kreyoliya seyşelî: nyaz

• Kumikî: булут (bulut)

• Kunayî: ipa

• Kuyî: lmʌ̤l

• Ladînî: nigola m

• Lakî: ттурлу (t̄urlu)

• Latgalî: muokuļs, tyucs

• Latînî: nūbēs → la m

• Latviyayî: mākonis → lv n

• Lawsî: ເມກ (mēk), ເຝື້ອ → lo (fư̄a)

• Lazî: პულა (p̌ula)

• Lezgînî: циф (cif)

• Lingalayî: lipata sinif c5/c6

• Livvî: pil'vi

• Lîgûrî: nuvia m

• Lîmbûrgî: wólk m

• Lîtwanî: debesis → lt n

• Lîvonî: pīla

• Lombardî: nivola m, nigola m, nugra m

• Lubuagan kalingayî: libuu

• Ludianî: pil'v

• Luksembûrgî: Wollek → lb m

• Mòçenoyî: bolkh m

• Maguindanaoyî: gabun

• Makasarî: rammang

• Makedonî: облак n (oblak)

• Malagasî: rahona → mg

• Malayalamî: മേഘം → ml (mēghaṃ), മുകിൽ → ml (mukil), എഴിലി → ml (eḻili)

• Malezî: awan → ms, mega, merawan

• Maltayî: sħaba m

• Mançûyî: ᡨᡠᡤᡳ

• Manipurî: ꯂꯩꯆꯤꯟ (leicin)

• Manksî: neuheelys n, bodjal n

• Maorî: kapua, kēkēao, ao → mi

• Mapuçî: xomv

• Maquiritarî: ka'dutu

• Maranaoyî: minanggar, gabon

• Maratî: ढग → mr n (ḍhag), मेघ n (megh)

• Marî:
  Mariya rojhilatî: пыл (pyl)

• Marwarî: बादळी (bādaḷī)

• Masayî: ɛnkatampôî

• Masbatenyoyî: dampog

• Matalî: habaga

• Mayayiya yukatekî: múunyal, múuyal

• Mecarî: felhő, felleg → hu

• Megrelî: მუნაფა (munapa)

• Melanauyiya navendî: awan

• Misrî: (sṯzw)

• Mîrandî: nubre m

• Mongolî: үүл → mn (üül)

• Monî: မတ် ဗြဲ (mòt pròa)

• Montagnaîsî: kashkuan

• Muak sa-aakî: bɔt² cʰaːj¹

• Mulamî: kwa³

• Muongî: mầl

• Mwanî: wingu sinif c5

• Nahwatlî: mixtli → nah

• Nanayî: тэвэксэ (tevekse)

• Napolîtanî: nura m

• Navajoyî: kʼos

• Nedersaksî:
  Almaniya jêrîn a almanî: Wulk m

• Nenetsiya tundra: тир (tir)

• Nepalî: बादल (bādal)

• Newarî: सुपाँय् (supæ̃)

• Nîvxî: лах (lax)

• Nogayî: булыт (bulıt)

• Nooneyî: ke-mbɛ̂ù

• Normandî: nouage n, nuage m, nuaée m, nwadj m

• Norwecî:
  Norweciya bokmålî: sky → no n yan m
  Norweciya nînorskî: sky → nn m

• Nzadî: ekɔ́

• Ojibweyî: aanakwad

• Okînawanî: くむ (kumu)

• Oksîtanî: nívol → oc n, nubla → oc m

• Oriyayî: ମେଘ → or (meghô)

• Oroçî: tokso

• Oromoyî: duumessa

• Osetî: мигъ (miǧ), ӕврагъ (ævraǧ)

• Osmanî: بولوت (bulut)

• Oygurî: بۇلۇت (bulut)

• Ozbekî: bulut → uz

• Pa'o karen: မို့အေး

• Pacohî: aluôt

• Palî: megha n, abbha nt

• Papyamentoyî: nubia

• Peştûyî: ورېځ m (woreź)

• Piedmontîsî: nìvola m

• Pîttcantcatcarayî: ngangkali

• Plodîşî: Wolkj m

• Polabî: tǫco

• Polonî: chmura → pl m, obłok → pl n

• Portugalî: nuvem → pt m

• Prakrîtî:
  Prakrîtiya maharastrî: 𑀫𑁂𑀳 n (meha), 𑀅𑀩𑁆𑀪 nt (abbha)

• Prusiya kevn: wupyan

• Puncabî: ਬੱਦਲ਼ n (baddaḷ)

• Qazaxî: бұлт → kk (būlt)

• Marwarî: बादळ (bādaḷ)

• Rapanuyî: rangi

• Rejangî: ꥆꥀꥐ (awan)

• Rohingyayî: miyúla

• Romagnolî: nuvla

• Romancî: nivel n, nibel n, neivel n, nebla m, neabla m, nüvla m

• Romanyayî: nor → ro n

• Rungusî: kavut

• Rusî: о́блако nt (óblako), ту́ча m (túča)

• Rusînî: хмара m (xmara)

• S'gaw karenî: တၢ်အၢၣ် (ta̱ ʼuh̀)

• Sahoyî: darur

• Samî:
  Samiya akkalayî: пыллв (pyllv)
  Samiya înarî: polva
  Samiya kildînî: пэллв (pellv), пэ̄ввл (pēvvl)
  Samiya lule: palˈva
  Samiya bakurî: balva
  Pite samî: palˈva
  Samiya skoltî: põlvv
  Samiya başûr: balve
  Ter samî: паллв (pâllv)
  Ume samî: balˈva

• Samoayî: ao → sm

• Sangisarî: ارب (arb)

• Sanskrîtî: मेघ → sa n (megha), अभ्र → sa nt (abhrá), वारिद → sa n (vārida)

• Sardînî: nue, nughe, nui

• Sebopî: avun

• Sebwanoyî: panganod

• Sicîlî: nìvula m

• Sidamoyî: dumeesa

• Sindhî: بَادَلُ n (bādalu)

• Sirboxirwatî:
  Kirîlî: о̏бла̄к n
  Latînî: ȍblāk → sh n

• Skotî: clood

• Slovakî: mrak n, oblak n

• Slovenî: oblak → sl n

• Somalî: caad n, daruur → so

• Sorbî:
  Sorbiya jêrîn: mrok n

• Sotoyiya bakur: leru

• Spanî: nube → es m

• Sundanî: méga

• Swahîlî: wingu → sw sinif c5/c6

• Swazî: lifu → ss sinif c5/c6

• Swêdî: moln → sv nt, sky → sv

• Şanî: မွၵ်ႇ (mòak), ၽႃႈ (phāa)

• Şipibo-coniboyî: coín

• Şîngazîcayî: ɓingu sinif c5/c6 (bingu)

• Şonayî: gore sinif c5

• Şorî: пулут (pulut)

• Tacikî: абр → tg (abr)

• Tagal murutî: haun

• Tagalogî: ulap → tl, alapaap → tl

• Tagbanwayiya kalamî: panganud

• Talişî: av

• Tamîlî: மேகம் → ta (mēkam)

• Taosî: phę́na

• Tarantinoyî: nuvole m

• Tarifitî: asegnu n, aseynu n

• Tausugî: gabun

• Tayî: เมฆ → th (mêek)

• Tayî nüa: ᥛᥩᥐᥱ (mǒak)

• Telûgûyî: మేఘము → te (mēghamu), ధూమయోని → te (dhūmayōni), పయోధరము → te (payōdharamu)

• Teteriya krîmî: bulut

• Teterî: болыт → tt (bolıt), bolıt

• Tetûmî: kalohan

• Tidoreyî: buloh

• Tigrînî: ደበና → ti (däbäna)

• Timugon murutî: gaun

• Tirkî: bulut → tr

• Tirkmenî: bulut → tk

• Tiwî: yirrakunga

• Tîbetî: སྤྲིན་པ (sprin pa), སྤྲིན (sprin)

• Tlingitî: kugóos

• Tofalarî: булут (bulut)

• Tokpisinî: klaut

• Tongî: ao

• Toxarî A: tärkär

• Toxarî B: tarkär

• Tswanayî: leru sinif c5/c6

• Tuvanî: булут (bulut)

• Udiheyî: tokɵ

• Udmurtî: пилем (pilem)

• Ugarîtî: 𐎓𐎗𐎔𐎚 (ʿrpt)

• Umbunduyî: elende

• Urdûyî: میگھ n (megh), بادل n (bādal), ابر → ur (abr), سحاب (sahāb)

• Urdûyî: سحاب (sahāb)

• Urdûyî: سحاب (sahāb)

• Ûkraynî: хма́ра m (xmára)

• Venîsî: nùvoła m, nioła m, neoła m

• Vepsî: pil'v

• Viyetnamî: mây → vi

• Volapûkî: lefog → vo, lefogem

• Voroyî: pilv'

• Votî: pilvi

• Walonî: nûlêye → wa m

• Warayî: dampog

• Warlpirî: milpirri

• Waujayî: iyepe

• Weylsî: cwmwl n, cymylau → cy m p

• Wiradhurî: yuru, yurong

• Wiyotî: laptóhw

• Wîlamowî: gywylḱ nt

• Xakasî: пулут (pulut)

• Ximêrî: ពពក → km (pôpôk)

• Xosayî: ilifu sinif c5/c6

• Yakutî: былыт (bılıt)

• Yamanayî: xoka

• Yamî: cinalab

• Yidîşî: וואָלקן n (volkn), כמאַרע m (khmare)

• Yonagunî: 雲 (nmu)

• Yupîkiya navendî: amirlu, qilaggluk

• Yurokî: leptenok

• Yûnaniya pontî: σύνεφα (sýnefa)

• Yûnanî: σύννεφο → el nt (sýnnefo), νέφος → el nt (néfos)
  Kevn: νέφος nt (néphos), νεφέλη m (nephélē)
  Yûnaniya kapadokyayî: σ̌ύνεφο (šýnefo)

• Zêlandî: wolk n

• Zhuangî: fwj → za

• Zuluyî: ifu → zu sinif c5/c6, iyezi sinif c5/c6

• ǃXóõ: ǃqhàa gǀqhūã