mişk - Wîkîferheng (original) (raw)

Binêre herwiha: misk

• IPA(kilîd): /ˈmɘʃk/

Mişkek (1)

Mişkekî kompûterê (2)

mişk n

1. (guhandar) Heywanekî biçûk yê kirîner e û dişibe cirdan lê hûriktir e.
   Kitik ne li mal e, navê mişkî Evdal e.
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]
2. (enformatîk) Amûrekî kompûterê ye ku mirov pê nivîs û grafîkan dilivîne.
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

• kurdî-erebî: مشک

• kurdî-krîlî: мьшк

• mihşk

• mişkane

• mişke

• mişko

• mişkok

• hişk

• meşk

• misk

• pişk

• rişk

Ji proto-hindûewropî *múh₂s. Hevreha soranî مشک (mişk), kurdiya başûrî û lekî müş, belûçî موشک‎ (muşk) û موشک‎ (mûşk), farisiya navîn muşk, farisî موش (mûş), osetî мыст (myst) û мистӕ (mistæ), avestayî 𐬨𐬏𐬱 (mūš), sanskrîtî मूष् (mū́ṣ), hindî मूस (mūs), bulgarî мишка (mişka), rusî мыш (miš), çekî myš, yûnaniya kevn mûs, latînî mūs, îngilîzî mouse, almanî Maus, danmarkî/norwecî/swêdî mus, ermenî մուկ (muk), albanî mi...

Herfa K li dawiya peyva kurmancî nîşana biçûkkirinê (dîmînutîv) Ye ji ber ku mişk heywanekî hûrik e.

Peyvên tatî مورا (mûra/mora), talîşî موره‎ (more/morê), zazakî merre, goranî/hewramî miłe û xotanî mûle- ji eynî rehî ne. Di wan de pêşî S/Ş bûye R û paşî di goranî û xotanî de R bûye L/Ł. Bi heman awayî mūs ya latînî di spanî de bûye mur û di portugalî de bûye mure.

Bi maneya "amûra kompûterê" wergirtina maneyê ji îngilîzî mouse.

Çavkanî

• Abaev, V.I. (1958–1995), Ferhenga dîrokî-etîmolojîkî ya zimanê osetî ["ИСТОРИКО-ЭТИМОЛОГИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ ОСЕТИНСКОГО ЯЗЫКА (bi rûsî)"], cild 4 cild û fihrist, r. 142-143

• Bailey, H. W., Ferhenga xotan-sekeyî ["Dictionary of Khotan Saka"], Cambridge University press, Cambridge, London, New York, Melbourne, r. 337

• Chyet, Michael L. (2003): Kurdish-English Dictionary, Ferhenga Kurmancî-Inglîzî, Yale University Press, r. 393.

• Horn, Paul. (1893): Grundriss der neupersischen Etymologie [Bingehê etîmolojiya farisî] (bi almanî). Strassburg r. 223.

• MacKenzie, David Neil, The dialect of Awroman (Hawraman-i Luhon) Grammatical sketch, texts, and vocabulary[1], Kommissionaer: Munksgaard (København), 1966, r. 129

• Lubotsky, Alexander. Indo-Aryan inherited lexicon . University of Leiden.

• Tsabolov, R. L., Ferhenga etîmolojî ya zimanê kurdî ["Цаболов, Р. Л.: Эмцмолоƨцческцц̆ словарь курδскоƨо языка"], Moskova, 2001-2010, r. 669-670

• Etymonline. Online English Etymology Dictionary. <etymonline.com> by Douglas Harper.

• Soranî: mişk

• Xwarîn: müş

• Lekî: müş

• Hewramî: miłe

• Zazakî: merre

• Abxazî: аҳәынаҧ (āh°̍ənāp)

• Afrîkansî: muis → af

• Albanî: mi → sq n

• Almanî: Maus → de m
  Elmanîşî: Muus m

• Amharî: አይጥ (ʾäyṭ)

• Andî: гьинкӏкӏу (hinkkʼu)

• Aragonî: zorz → an

• Aromanî: shoaric → roa-rup

• Arrernteyiya rojavayî: thakwere

• Asamî: নিগনি (nigoni)

• Astûrî: ratu → ast n, ratón → ast n, mur → ast

• Atayalî: olit

• Avarî: гӏункӏкӏ (ʻunkkʼ)

• Aymarayî: achaku → ay

• Aynuyî: エㇾㇺ (erm), エㇾム (ermu), エルㇺ (erum)

• Azerî: siçan → az

• Balînî: bikul, jero ketut

• Baskî: sagu → eu

• Başkîrî: сысҡан (sïsqan)

• Belarusî: мыш m (myš), мы́шка m (mýška)

• Belûçî: مشک (mušk), موشک (múšk)

• Bengalî: ইঁদুর → bn (ĩdur)

• Bretonî: logodenn → br m

• Bulgarî: ми́шка → bg m (míška), мишо́к n (mišók)

• Burmayî: ကြွက် → my (krwak)

• Buyî: ranz, waauc

• Çamicuroyî: kijsili

• Çeçenî: дахка (daxka)

• Çekî: myš → cs m, myšák → cs n

• Çerokî: ᏥᏍᏕᏥ → chr (tsisdetsi)

• Çîçewayî: mbewa

• Çîkasawî: pinti'

• Çînî:
  Kantonî: 老鼠 (lou5 syu2)
  Dunganî: лочў (ločw)
  Hakkayî: 老鼠 (lo-chhú, ló-chhú, no-chhú)
  Çîniya klasîk: 鼠 (shǔ), 鼷 (xī)
  Mandarînî: 老鼠 → zh (lǎoshǔ), 鼠 → zh (shǔ), 耗子 → zh (hàozi), 小鼠 → zh (xiǎoshǔ), 鼷 → zh (xī)
  Min dongî: 老鼠 (lō̤-chṳ̄)
  Minnanî: 鳥鼠 / 鸟鼠 → zh-min-nan (niáu-chhí, niáu-chhú), 鼠 → zh-min-nan (chhí, chhú), 錢鼠 / 钱鼠 → zh-min-nan (chîⁿ-chhí, chîⁿ-chhú), 老鼠 (ló͘-chhír, ló͘-chhí, niáu-chhú, niáu-chhí, niáu-chhír)
  Wuyî: 老鼠

• Çukçî: пипиӄыԓгын (pipiqyḷgyn)

• Çuvaşî: шӑши (šăši)

• Dalmatî: surco n

• Danmarkî: mus → da g

• Divehî: މީދާ (mīdā)

• Endonezyayî: tikus → id

• Erebî: فَأْرَة m (faʔra), فَأْر n (faʔr)
  Erebiya misrî: فار (fār)
  Erebiya fasî: فار (fār)

• Ermenî: մուկ → hy (muk)
  Ermeniya kevn: մուկն (mukn)

• Erzayî: чеерь (čejerʹ)

• Esperantoyî: muso → eo, musino → eo, musido → eo, musidino → eo

• Estonî: hiir → et

• Evenî: ча̄ма̇кчан (cāmȧkcan)

• Evenkî: сиңэрэкэн

• Eweyî: afi nt

• Farisî: موش → fa (muš), موشک → fa (mušk)

• Ferî: mús → fo m

• Fînî: hiiri → fi

• Fransî: souris → fr m

• Friyolî: surîs m

• Frîsiya bakur: müs nt

• Frîsî: mûs → fy

• Gaelîka skotî: luch m

• Galîsî: rato → gl n

• Gujaratî: ઉંદર → gu (undar)

• Gurcî: თაგვი → ka (tagvi)

• Hawayî: ʻiole liʻiliʻi

• Hawsayî: ɓera → ha

• Hindî: चूहा → hi n (cūhā)

• Hîlîgaynonî: ilaga, balabaw

• Hmongî: nas

• Holendî: muis → nl m

• Îbranî: עַכְבָּר → he n (akhbár)

• Îdoyî: muso → io

• Îgboyî: ọke

• Îlokanoyî: bao

• Îngilîziya kevn: mūs → ang

• Îngilîzî: mouse → en

• Îngûşî: дахка (daxka)

• Înterlîngua: mus → ia, mure → ia

• Îrlendî: luch → ga m, luchóg → ga m

• Îtalî: topo → it n, sorcio → it n, ratto → it n

• Îzlendî: mús → is m

• Japonî: 鼠 → ja (ねずみ, nezumi), ネズミ → ja (nezumi), ハツカネズミ → ja (hatsukanezumi), マウス → ja (mausu)

• Jarayî: tơkuih

• Javayî: tikus → jv

• Kalalîsûtî: teriaq → kl

• Kalmîkî: хулһн (xulhn)

• Kannadayî: ಇಲಿ → kn (ili)

• Kanuriyî: jilwa

• Kapampanganî: dagis

• Karelî: hiiri

• Kaşûbî: mësz m

• Katalanî: ratolí → ca n

• Keçwayî: ukuca → qu, ukuş → qu, juk'ucha → qu

• Kirgizî: чычкан → ky (çıçkan)

• Kîngalî: මීයා (mīyā)

• Kînyarwandayî: umushushwe sinif c3/4, imbeba sinif c9/10, im-beba → rw

• Koreyî: 생쥐 → ko (saengjwi), 쥐 → ko (jwi)

• Kornî: logosen m

• Kriolî: brudbrud

• Kunigamî: っゑっちゅー (wwecchū)

• Kvenî: hiiri

• Latgalî: pele

• Latînî: mūs → la n yan m

• Latviyayî: pele → lv m

• Lawsî: ໜູ → lo (nū)

• Lezgînî: кьиф (q̇if)

• Lîtwanî: pelė → lt m, pelėnas n

• Lombardî: ratt

• Lueyî: ᦐᦴ (ṅuu)

• Lugandayî: emmese

• Luksembûrgî: Maus → lb m

• Luşûtsîdî: k'ʷat'ad

• Makedonî: глушец n (glušec), глувче nt (gluvče), миш n (miš), глушец n (glušec)

• Malayalamî: ചുണ്ടെലി → ml (cuṇṭeli)

• Malezî: tikus → ms, mencit → ms

• Maltayî: ġurdien n

• Mançûyî: ᠰᡳᠩᡤᡝᡵᡳ

• Manksî: lugh n

• Maorî: kiore → mi

• Maratî: उंन्दिर (unndir)

• Marî:
  Mariya rojhilatî: коля (kolâ)
  Mariya rojavayî: каля (kalâ)

• Mazenderanî: گل (gal)

• Mecarî: egér → hu

• Misrî: (pnw)

• Miyakoyî: ゆむぬ (yumunu)

• Mîkmakî: apigji'j zindî, apugji'j zindî

• Mîrandî: rato n

• Mokşayî: шеер (šejer)

• Mongolî: хулгана → mn (xulgana), оготно → mn (ogotno)

• Nahwatlî: quimichin → nah

• Nanayî: сингэрэ (siŋere)

• Napolîtanî: sorece n

• Navajoyî: naʼatsʼǫǫsí

• Nedersaksî:
  Almaniya jêrîn a almanî: Muus m

• Nepalî: मुसो → ne (muso)

• Nîvxî: мухтук (muxtuk)

• Normandî: souothis m

• Norwecî: mus → no m

• Ojibweyî: waawaabiganoojiinh

• Okînawanî: ゑんちゅ (wenchu)

• Oksîtanî: mirga → oc m, fureta m, ratuga → oc m

• Oriyayî: ମୂଷା → or (mūṣa)

• Osageyî: įchóka

• Osetî: мыст (myst)

• Osmanî: صیچان (sıçan), فأرة (fare), فأر (far), موش (muş)

• Oygurî: چاشقان (chashqan)

• Ozbekî: sichqon → uz

• Peştûyî: موږک → ps n (muģák)

• Plodîşî: Mus m

• Polonî: mysz → pl m, myszka → pl m

• Portugalî: rato → pt n, camundongo → pt n

• Prusiya kevn: pelē

• Puncabî: ਚੂਹਾ → pa (cūhā)

• Qazaxî: тышқан (tyşqan)

• Romancî: mieur

• Romanyayî: șoarece → ro n

• Rusî: мышь → ru m (myšʹ), мы́шка → ru m (mýška)

• S'gaw karenî: ယုၢ် (yu̱)

• Saekî: หนู่

• Samiya bakurî: sáhpán

• Samiya înarî: säplig

• Samiya skoltî: sä´ppli

• Samoayî: 'isumu → sm, 'iole → sm

• Sanskrîtî: मूष् → sa n yan m (mūṣ), आखु → sa n (ākhu)

• Sardînî: tope, topi
  Sardînî: medrona m, topi, sórixi n

• Sebwanoyî: ilaga

• Sicîlî: surci → scn n, sùrici → scn n

• Sindhî: ڪوُئو (kūʾō)

• Sirboxirwatî:
  Kirîlî: ми̏ш n
  Latînî: mȉš → sh n

• Skotî: moose

• Slaviya kevn:
  Kirîlî: мꙑшь m (myšĭ)

• Slaviya rojavayî ya kevn: мꙑшь m (myšĭ)

• Slovakî: myš → sk m

• Slovenî: miš → sl m

• Somalî: jiir → so n

• Sorbî:
  Sorbiya jorîn: myš m, myška m
  Sorbiya jêrîn: myš m, myška

• Sotoyiya başûr: tweba → st

• Spanî: ratón → es n, mur → es n

• Swahîlî: kipanya → sw

• Swêdî: mus → sv g

• Şanî: ၼူ (nǔu)

• Tacikî: муш → tg (muš)

• Tagalogî: daga → tl

• Tahltanî: dlūne

• Talişî: морә (morǝ)

• Tamîlî: சுண்டெலி → ta (cuṇṭeli)

• Taosî: cìyúna

• Tarantinoyî: topo n

• Tarifitî: aɣerḍa n

• Tay dam: ꪘꪴ

• Tayiya bakurî: ᩉ᩠ᨶᩪ

• Tayî: หนู → th

• Telûgûyî: ఎలుక → te (eluka)

• Teteriya krîmî: sıçan

• Teterî: тычкан → tt (tıçkan)

• Tigrînî: ኣንጭዋ → ti (ʾanč̣wa)

• Tirkî: fare → tr, sıçan → tr

• Tirkmenî: syçan → tk, sıçan → tk

• Tîbetî: ཙི་ཙི (tsi tsi)

• Tlingitî: kagaák

• Tokpisinî: liklik rat → tpi

• Tongî: kumā

• Tswanayî: pêba → tn

• Tumbukayî: mbewa

• Udmurtî: шыр (šyr)

• Urdûyî: چوہا n (cūhā)

• Ûkraynî: ми́ша → uk m (mýša), миш m (myš), ми́шка m (mýška), миша́к n (myšák)

• Venîsî: ràto → vec, sorze → vec

• Viyetnamî: chuột → vi

• Volapûkî: mug → vo

• Walonî: sori → wa m

• Weylsî: llygoden → cy m, llygod → cy p

• Wîlamowî: maojs

• Wolofî: janax ji

• Ximêrî: កណ្ដុរស្រូវ → km (kɑɑndosrəw), កណ្ដុរ → km (kɑndoʼ)

• Kipchak:
  Kipçakî: սըչխան (sïč̣χan)

• Xosayî: ilifu

• Yaeyamayî: うぇんちゅ (Wenchu)

• Yagnobî: муш (muš)

• Yakutî: кутуйах (kutuyax)

• Yamanayî: wasána

• Yidîşî: מויז (moyz)

• Yonagunî: うやんとぅ (uyantu)

• Yorubayî: èkúté, eliri

• Yûnanî: ποντίκι → el nt (pontíki), ποντικός → el n (pontikós)
  Kevn: μῦς n (mûs), ποντικός n (pontikós)

• Zhuangî: nou → za

• Zuluyî: igundane → zu sinif c5/c6

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya mouse a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.