reng - Wîkîferheng (original) (raw)

• IPA(kilîd): /ˈrɛnɡ/
• Deng (Wan)ⓘ
• Kîtekirin: reng

Çend rengên cuda-cuda.

Çend rengên bingehîn û têkiliyên wan bi hev re.

reng n

1. Kesk û sor û zer û spî û reş û taybetiyên din yên ronahiyê.
   Hevmane: lewn, elwan, gon, boyax, sibox
   • Kişand axir bi bednamî
     Ji rengê Se'dî û Camî
     Ji şuhret pê hisîn 'amî — (Melayê Cizîrî, Dîwan, ~1640)
2. Cûn, cure, şikl.
   • ...lêbelê evana jî bi zevqeke xweş û bi rengeke luks hatibûn raxistin. — (Robert Louis Stevenson, (terciman: Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 35, ISBN 978-605-2246-80-1)

• kurdî-erebî: ڕه‌نگ

• kurdî-krîlî: р'әнг

• (rengdêr) bêreng

• bêrengî

• bireng

• birengî

• (lêker) reng avêtin

• (lêker) reng dan

• (lêker) reng girtin

• (lêker) reng kirin

• (navdêr) rengavêtin

• (rengdêr) rengavêtî

• (navdêr) rengdan

• rengdar

• rengdarî

• (rengdêr) rengdayî

• rengdêr

• rengdêrî

• renge-reng

• renge-rengî

• rengên avî

• rengên tarî

• rengên vebî

• (navdêr) renggirtin

• rengîn

• rengînî

• (navdêr) rengjêçûn

• (rengdêr) rengjêçûyî

• (navdêr) rengkirin

• (rengdêr) rengkirî

• belek

• beş

• bor

• çal

• çûr

• firûze

• gevez

• gewr

• helesor

• kej

• kesk

• kever

• kew

• kinûşk

• micwer

• mor

• qemer

• qir

• reş

• sîs

• sor

• spî

• şîn

• şîrik

• zer

• beng

• ceng

• çeng

• deng

• heng

• leng

• neng

• şeng

• veng

• weng

• zeng

• proto-hindûewropî: * (s)reg- ("reng dan")

• proto-îranî: * ra(n)j- ("reng dan")

pehlewî: rang ("reng")

farisî: razīdan ("reng dan"), rang ("reng")

belûçî: rajit ("qemirandin"), raxt ("reng dan") … alfabeya arî

peştûyî: rang ("reng")

kurmancî: reng ("reng")

soranî: reng ("reng")

zazakî: reng ("reng")

hewramî: renge ("reng") ...

sanskrîtî: raj- ("reng dan") ...

Çavkanî:

• Cheung, Johnny, Etymological Dictionary of the Iranian Verb, Leiden, 2007, r. 314

• MacKenzie, David Neil, The dialect of Awroman (Hawraman-i Luhon) Grammatical sketch, texts, and vocabulary[1], Kommissionaer: Munksgaard (København), 1966, r. 120

• Pokorny, Julius, Ferhenga etîmolojî ya hindûewropî ["Indogermanisches etymologisches Wörterbuch (bi almanî)"], Bern, 1959, r. 854

• Soranî: reng

• Hewramî: renge

• Zazakî: reng → diq

• Abxazî: аԥштәы (āpšṭwə)

• Afrîkansî: kleur → af

• Albanî: ngjyrë → sq m, larë → sq m

• Almanî: Farbe → de m

• Altayiya başûrî: ӧҥ (öŋ)

• Amharî: ቀለም (ḳäläm)

• Aragonî: color m

• Arçî: ранг (rang)

• Aromanî: boie m, rengã m

• Asamî: ৰং (roṅ), বৰণ (boron)

• Astûrî: color → ast m

• Aymarayî: sami → ay

• Azerî: rəng → az

• Baskî: kolore

• Başkîrî: төҫ (töθ)

• Belarusî: ко́лер → be n (kóljer), фа́рба m (fárba), хва́рба m (xvárba), ба́рва m (bárva)

• Bengalî: রঙ → bn (rôṅ), রং → bn (rôṅ), বর্ণ → bn (bôrn)

• Binukid: babelek

• Bîslamayî: kala

• Bojpûrî: रंग (raṅg)

• Bretonî: liv → br n

• Bulgarî: цвят → bg n (cvjat)

• Burmayî: အရောင် → my (a.raung)

• Buryatî: үнгэ (ünge)

• Çeçenî: бос (bos)

• Çekî: barva → cs m

• Çerokî: ᏗᎧᏃᏗ (dikanodi)

• Çîkasawî: kala'

• Çînî:
  Kantonî: 色 (sik1), 顏色 / 颜色 (ngaan4 sik1)
  Dunganî: янсый (i͡ansɨy)
  Hakkayî: 色 (set), 顏色 / 颜色 (ngân-set)
  Mandarînî: 色 → zh (sè), 顏色 / 颜色 → zh (yánsè)
  Min dongî: 色 (sáik), 顏色 / 颜色 (ngàng-sáik)
  Minnanî: 色 (siak / sek), 顏色 / 颜色 (gân-siak / gân-sek)
  Wuyî: 色, 顏色 / 颜色

• Çukçî: пэран (pėran)

• Çuvaşî: тӗс (tĕs)

• Dalmatî: colaur n

• Danmarkî: farve → da g

• Daurî: jusu

• Dusuniya navendî: warana

• Endonezyayî: warna → id

• Erebî: لَوْن → ar n (lawn)
  Erebiya misrî: لون n (loːn), ألوان m p (ʔalwæːn), ألوانات m p (ʔalwanæːt)
  Erebiya kendavî: لون (lon), رنق (rəng)
  Erebiya hîcazî: لون n (lōn)
  Erebiya fasî: لون n (lūn)

• Ermenî: գույն → hy (guyn)

• Esperantoyî: koloro

• Estonî: värvus → et, värv → et

• Extremaduranî: colol

• Farisiya navîn: 𐭫𐭭𐭢 (rang)

• Farisî: رنگ → fa (rang), گون → fa (gun)

• Ferî: litur n

• Fînî: väri → fi

• Fransî: couleur → fr m

• Friyolî: colôr n

• Frîsiya saterlandî: Faawe

• Frîsî: kleur → fy

• Gaelîka skotî: dath n

• Galîsî: cor → gl m, color → gl m

• Gurcî: ფერი → ka (peri)

• Guwaranî: sa'y

• Haîtî: koulè

• Hawayî: waihoʻoluʻu

• Hindî: रंग → hi n (raṅg)

• Holendî: kleur → nl m

• Hunsrikî: Forreb m

• Îbranî: צֶבַע → he n (tséva)

• Îdoyî: koloro → io

• Îngilîziya kevn: blēo nt, hīew nt

• Îngilîzî: color → en, colour → en

• Îngriyî: karva

• Îngûşî: бос (bos)

• Îrlendî: dath → ga n

• Îtalî: colore → it n

• Îzlendî: litur → is n

• Japonî: 色 → ja (いろ, iro), 色彩 → ja (しきさい, shikisai)

• Jarayî: mâo

• Javayiya kevn: warṇṇa

• Javayî: werna → jv, warni, rupa → jv

• Kalalîsûtî: qalipaat → kl

• Kalmîkî: өңг (öñg)

• Kannadayî: ಬಣ್ಣ → kn (baṇṇa)

• Kapampanganî: kule, diua

• Karaçay-balkarî: бет (bet), бояу (boyau)

• Kaşûbî: farwa

• Katalanî: color → ca n yan m

• Keçwayî: llimphi

• Kirgizî: түс → ky (tüs) ,өң → ky (öñ)

• Kîkongoyî: langi

• Kîngalî: වර්ණ → si (warṇa)

• Konkanî: बण्ण (baṇṇa)

• Koreyî: 색깔 → ko (saekkkal), 색 → ko (saek)

• Kornî: liw

• Kreyoliya morîtanî: kouler

• Kumikî: тюс (tüs) ,ренк (renk), бояв (boyaw)

• Ladînî: corú n, curú n, culour n, culëur n, color n, culòur n

• Latgalî: nūdora m, kruosa m, spolva m

• Latînî: color → la n

• Latviyayî: krāsa → lv m

• Lawsî: ສີ → lo (sī)

• Lezgînî: ранг (rang)

• Lingalayî: lángi m

• Lîgûrî: cô

• Luksembûrgî: Faarf → lb m, Fuarf m

• Maguindanaoyî: warna

• Makedonî: бо́ја m (bója)

• Malagasî: volo → mg, loko → mg

• Malayalamî: വർണ്ണരാജി (varṇṇarāji)

• Malezî: warna → ms, rona → ms

• Maltayî: kulur n, lewn n

• Mançûyî: ᠪᠣᠴᠣ

• Manksî: daah n

• Maorî: tae, kara

• Maranaoyî: warna

• Maratî: रंग (raṅga)

• Mecarî: szín → hu

• Misrî: (jwn)

• Mongolî:
  Kirîlî: өнгө → mn (öngö), будаг → mn (budag)

• Nanayî: бойко (bojko)

• Napolîtanî: culore n

• Navajoyî: nidaashchʼąąʼígíí

• Nepalî: रङ्ग (raṅga)

• Nîvxî: вал (val)

• Nogayî: туьс (tüs)

• Normandî: couleu n, couleur n, couoleu n

• Norsiya kevn: litr n

• Norwecî:
  Norweciya bokmålî: farge → no n
  Norweciya nînorskî: farge n yan m

• Oksîtaniya kevn: color n

• Oksîtanî: color → oc m

• Oriyayî: ରଙ୍ଗ → or (rôṅgô)

• Oromoyî: halluu

• Osmanî: رنگ (reng), بویا (boya), لون (levn), فام (fâm), الوان p (elvân)

• Oygurî: رەڭ (reng)

• Ozbekî: rang → uz, tus → uz

• Paîwanî: quljaw

• Peştûyî: رنګ n (rang)

• Polabî: farb’ă m

• Polonî: kolor → pl m nezindî, barwa → pl m

• Portugalî: cor → pt m

• Prusiya kevn: bārwi

• Puncabî: رنگ → pa n (raṅg) / ਰੰਗ n (raṅg)

• Qazaxî: түс → kk (tüs), реңк (reñk), рең (reñ)

• Qiptî: ⲁⲟⲩⲁⲛ n (aouan), ⲁⲃⲁⲛ (ɑwɑn), ⲁⲩⲁⲛ n (auan)

• Romancî: colur n, calur n, calour n, culur n

• Romanyayî: culoare → ro m

• Rusî: цвет → ru n (cvet), ко́лер → ru n (kóler)

• Samiya skoltî: eu´nn

• Sanskrîtî: रङ्ग → sa n (raṅga)

• Santalî: ᱵᱳᱨᱳᱱ (boron)

• Sardînî: cabori n, caori n, colore n, colori n

• Sebwanoyî: kolor

• Sicîlî: culuri → scn n

• Sirboxirwatî:
  Kirîlî: бо̀ја m
  Latînî: bòja → sh m

• Sîlhetî: ꠞꠋ (roṅ)

• Slaviya kevn: шаръ (šarŭ)

• Slovakî: farba → sk m

• Slovenî: barva → sl m

• Somalî: midab → so

• Sorbî:
  Sorbiya jêrîn: barwa m
  Sorbiya jorîn: barba m

• Spanî: color → es n

• Swahîlî: michezo → sw, rangi → sw

• Swazî: bâla

• Swêdî: färg → sv g

• Şorî: ӧң (öň)

• Tabasaranî: ранг (rang)

• Tacikî: ранг → tg (rang)

• Tagalogî: kulay → tl

• Tamîlî: நிறம் → ta (niṟam), வண்ணம் → ta (vaṇṇam)

• Tayî: สี → th (sǐi)

• Telûgûyî: రంగు → te (raṅgu), వర్ణము → te (varṇamu)

• Teteriya krîmî: renk, tüs

• Teterî: төс → tt (tös)

• Tirkî: renk → tr, ıl, tüs

• Tirkmenî: reňk

• Tîbetî: ཚོས་གཞི (tshos gzhi), ཚོན་མདོག (tshon mdog), ཁ་དོག (kha dog)

• Tokpisinî: kala

• Tuvanî: өң (öñ)

• Urdûyî: رنگ n (rãṅg)

• Ûkraynî: ко́лір → uk n (kólir), фа́рба m (fárba), ба́рва → uk m (bárva)

• Venîsî: cołor n, color n

• Viyetnamî: màu → vi, màu sắc → vi

• Volapûkî: köl → vo

• Weylsî: lliw → cy m

• Wîlamowî: förf m

• Xakasî: ӧң

• Ximêrî: ពណ៌ → km

• Yagnobî: ранг (rang)

• Yakanî: ulanna'

• Yakutî: өҥ (öŋ)

• Yidîşî: קאָליר (kolir), פֿאַרב → yi (farb)

• Yûnanî: χρώμα → el nt (chróma)
  Kevn: χρῶμα nt (khrôma), χρώς n (khrṓs)

• Zhuangî: saek

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya color a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.

reng

1. belkî, dibe ku, ihtimal e ku
   • Û berra kulekek heye jî heye, axleb dû jê diçe, nexwe reng e yek li wir dijî. — (Robert Louis Stevenson, (terciman: Ciwanmerd Kulek), Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Avesta, 2020, r. 15, ISBN 978-605-2246-80-1)
   • Prof. Dr. Miktad Kadioglu, diyar kir ku sala 1998’an, di nava 1400 salên derbasbûyî de germtirîn sal bû, lê reng e ku dê sala 2007’an germtir be. — (Netkurd.com, 2/2007)
   • Nik me me'lûm e esîr î bêkes î 'aşiq li min
     Bê umîd î xeyrê min zanim ji insan û ji cin
     Reng e min weslek bida te bêdilê hesret-mezin
     Lê reqîb guhdarê ser me şubhê şeytanê recîm — (Dîwana Rûhî, Şêx 'Evdirehmanê Axtepî)

• reng e
• reng e ku
• reng e ko
• renge
• renge ku
• renge ko

Ji reng ya navdêr, li jor binêrin.

reng

1. (anatomî) şax, strû, qiloç, qoç (hestiyê bi serê hin heywanan ve)
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Ev made ji wergerên şax hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.[rûpelên din]