sûr - Wîkîferheng (original) (raw)

• Kîtekirin: sûr

Xwê madeyê sûrkirinê ye. Ew bi taybetî ji ava behrê tê berhevkirin.

sûr

1. Tişta/ê ku zêde xwê di nav de heye, tişta/ê ku zêde çêja anku tama xwê jê tê.
   • Zuhre bê peykê te û Kêwan rikêbdarê te bî
     Dayima menzilgeha sûra te bit birca Şeref
     Tali'ê ferxunde û bextê se'îd yarê te bî — (Melayê Cizîrî, Dîwan, ~1640)
2. (devokî) tûj, tîj
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

• kurdî-erebî: سوور

• şor

• swîr

• sîr (2)

• bixwê

• têrxwê

• bêxwê

• xav (2)

• (lêker) sûr bûn

• (lêker) sûr kirin

• (navdêr) sûrbûn

• (navdêr) sûrkirin

• ava sûr: ava deryayan

• sûrî

• sûrker

• sûrkirî

• bêsû (bosî)

• bêtam

• bêxwê

• bosî (1. sotî 2. bêxwê)

• gûzin

• kaprû

• kel

• kizirî

• mêxweş

• mirr

• miz

• rijî (kêmrûn)

• sû (bosî)

• şîrîn

• şîrînok

• tal

• tamsar, tamsark

• tirş

• tîj

• xav

Ji proto-hindûewropî *sūr- (tirş yan şor/sûr), hevreh û hevwateya kurmancî şor (1), hevreha soranî سوێر (swêr) / swêr (sûr/şor), zazakî solin, farisî شور (şûr: sûr/şor), lîtwanî sūrus (sûr/şor), rusî соль (soli: xwê), fransî sur (tirş), îngilîzî sour (tirş), almanî sauer (tirş)...

• Albanî: i kripur → sq
• Almanî: salzig → de
• Astûrî: saláu → ast
• Azerî: duzlu → az
• Belarusî: салёны (saljóny)
• Bîkoliya naverast: maaskad
• Bruneyî: masin
• Bruneyî: asin
• Bulgarî: соле́н → bg (solén)
• Burmayî: ငန် → my (ngan)
• Çeçenî: дуьра (düra)
• Çekî: slaný → cs
• Çînî:
  Kantonî: 鹹 / 咸 (haam4)
  Dunganî: хан (han)
  Mandarînî: 鹹 / 咸 → zh (xián)
  Min dongî: 鹹 / 咸 (gèng)
  Minnanî: 鹹 / 咸 → zh-min-nan (kiâm)
  Wuyî: 鹹 / 咸
• Endonezyayî: asin → id
• Erebî: مَالِح (māliḥ)
  Erebiya misrî: مالح (māliḥ)
• Ermenî: աղի → hy (aġi)
• Esperantoyî: sala → eo
• Estonî: soolane → et
• Farisî: شور → fa (šur), نمکین → fa (namakin)
• Fînî: suolainen → fi
• Fransî: salé → fr
• Galîsî: salgado → gl
• Gurcî: მარილიანი (mariliani)
• Hindî: नमकीन → hi (namkīn)
• Holendî: zout → nl
• Îbranî: מָלוּחַ → he (malúakh)
• Îngilîzî: salty → en
• Îngûşî: дира (dira)
• Îtalî: salato → it, salso
• Îzlendî: saltur
• Japonî: 塩っぱい → ja (しょっぱい, shoppai), 塩辛い → ja (しおからい, shiokarai)
• Javayiya kevn: hasin
• Javayî: asin
• Katalanî: salat
• Keçwayî: qullpa, millu
• Kirgizî: туздуу → ky (tuzduu)
• Koreyî: 짜다 → ko (jjada)
• Latgalî: suolejs, syurs
• Latînî: salsus
• Latviyayî: sāļš
• Lawsî: ເຄັມ (khem)
• Lîtwanî: sūrus → lt
• Maguindanaoyî: matimus
• Makedonî: солен (solen)
• Malagasî: masina → mg
• Malayalamî: ഉപ്പുരസമുള്ള (uppurasamuḷḷa)
• Malezî: masin → ms, asin
• Manksî: sailjey
• Maorî: totetote
• Maranaoyî: matimos
• Maratî: खारे (khāre), खारट (khāraṭ)
• Mecarî: sós → hu
• Mînangkabawî: masin
• Mongolî: давстай (davstaj)
• Oygurî: تۇزلۇق (tuzluq)
• Ozbekî: tuzli → uz, shoʻr → uz
• Palawî: mecherocher
• Piedmontîsî: salà
• Plodîşî: soltich
• Polonî: słony → pl
• Portugalî: salgado → pt
• Qazaxî: тұзды (tūzdy)
• Romanyayî: sărat → ro
• Rusî: солёный → ru (soljónyj)
• Sirboxirwatî:
  Kirîlî: сла̑н
  Latînî: slȃn → sh
• Slovakî: slaný → sk
• Slovenî: slȃn → sl
• Sorbî:
  Sorbiya jêrîn: solny, słony
• Spanî: salado → es
• Swêdî: salt → sv
• Tacikî: шӯр (šür)
• Tagalogî: maalat
• Tayî: เค็ม → th (kem)
• Tirkî: tuzlu → tr
• Tirkmenî: duzly
• Urdûyî: نمکین (namkīn)
• Ûkraynî: со́лений (sólenyj), соло́ний (solónyj)
• Viyetnamî: mặn → vi
• Volapûkî: salöfik → vo
• Waigalî: pistë
• Weylsî: hallt → cy
• Ximêrî: ប្រៃ → km (pray)
• Yidîşî: זאַלציק (zaltsik)
• Yûnanî: αλμυρός → el (almyrós)
  Kevn: ἁλυκός (halukós), ἁλμυρός (halmurós)

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya salty a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.

sûr m

1. keleh, birc, dîwar, şîrhe, çeper
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

• bisûr
• bêsûr

Ji erebî سور (sûr: dîwar, keleh), hevreha aramî שור (şûr: dîwar, keleh), belkî herdu jî ji îbranî [Peyv?] ji rehê שור (ş-w-r: lê nerîn, çavdêrî kirin)

• Erebî: سور
• Îngilîzî: outer walls of a city

sûr

1. (reng) Bi alfabeya latînî nivîsina سوور (sûr, “sor”).

sûr (forma mê sûre)

1. sor
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Binêre sor ya kurmancî

sûr m

1. (malbat) xwişk, xweh
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]