achter - Wiktionary (original) (raw)
Algemein Gesjreve Limburgs
[bewirk]
achter (Nederlands: achter (in het Limburgs ook als bepaling van richting, toestand, opeenvolging, enz.))
achter /axtər/
- (ruumdjelik) guuef aan det get zich wiejereweg van 't verneumdje bevindj, inne richting vanne rögkse kantj van get
- guuef aan det get later kump kwa tied
- nao de verluip vannen tied
Achter e keteer bön ich bie uch. - later in 'n volgrie
Geer staontj noe vief puntj achter ós.
Raod
Veur oearsprónk noom dit veurzitsel d'n accusatief of d'n datief, aafhenkelik vanne beteikenis.
Aafbraeking
- ach-ter
Synoniem
Antoniem
Aafleijinge
- achter-, Achtere Kirk, achterlik, echelste
- achteraaf, achteraan, achterdet, achterein, achtereuver, achterin, achteroet, achteróm, achterop, achteroppes, dao-achter, d'rachter, hieachter, woachter
- achterbandj, achterbak, achterbank, achterdeil, achterdeur, achterdoor, achtergedach, achtergevel, achtergróndj, achterhaam, achterhaer, achterhandj, achterhoes, achteringank, achterkamer, achterkantj, achterkeuke, achterkleikindj, achterkleindochter, achterkleinzoon, achterklep, achterkneen, achterkómmendj, achterkop, achterlajer, achterlamp, achterlandj, achterleech, achterlief, achterligkendj, achternaaf, achternaam, achternaef, achternich, achterpandj, achterpoeat, achterpórt, achterraad, achterroet, achterrögks, achtersjrif, achterstaeve, achterstal, achterstandj, achterstök, achterstraot, achtertang, achterunjer, achterwaege, achterzitsel
Verwantje wäörd
Zagswies
- achter emes haer zitte:
- emes opjage
- emes 't (geiselik) lestig make
- achtere naas aan loupe:
- (óneuvergenkelik) sónger doel róndjloupe
- (óneuvergenkelik) nao 'n neet te verraoje plaats gaon, nao 'n plaats gaon wovan me neet wiltj zègke wo die ligk
- Dae se-n achter dich neerdrejts, dae is van dich: Zègk tonneet det allemaol versjillendje dinger dienen eigendóm zeen; dit wuuert gezag wen emes ederskieër "Det is van mich!" zaet, waat lèdj toet erger bieje spraeker.
- emes achtere vaere zitte: emes aanzitte toet mieër aktiviteit door op 'm te blieve knotere
- gape toet achtere oeare: mitte móndj wied aop gape
- get achtere handj haje/höbbe: get ónbekindjs, meh veurdeiligs, nag kónnen inzitte
- lache toet achtere oeare: hieël hel lache, veural euverdreve
- 't achtere moew höbbe: op 'n gemein meneer achterrögks zeen
- nag naat achtere oeare zeen: ónvolwasse zeen
- van achter ... oet: in 'n bewaeging vanoet 'n plaats achter ...
Die spróng gans ónverhöds van achter 'ne stroek oet 't paad op. - zich sjame toet achtere oeare: zich hieël deep sjame
Vermeljing
- Bakkes, Pierre: Mofers Waordebook, Stichting Mofers Waordebook (2007); p. 59-60.
| predikatief | inkelvaad mannelik | inkelvaad vrouwelik | inkelvaad ónziejig | mieëvaad | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| radikaal | liaison | radikaal | liaison | radikaal | liaison | |||
| nom. | sjrif | achter | achtere | achteren | achtere | achter 't | achtere | |
| IPA | /axtər/ | /axtə̽rə/ | /axtə̽rən/ | /axtə̽rə/ | /axtə̽rət/ | /axtə̽rəd/ | /axtə̽rə/ | |
| dat. | sjrif | achter | †achtergene | †achtergenen | †achtergen | †achterge | †achtergen | †achtergen†achterge |
| IPA | /axtər/ | /axtərɣənə/ | /axtərɣənən/ | /axtərɣən/ | /axtərɣə/ | /axtərɣən/ | /axtərɣən//axtərɣə/ |
[1]
- Algemein Gesjreve Limbörgs: achter
| Albanees: prapa(sq:) Fins: takana(fi:) Frans: derrière(fr:) Ieslandjs: bak við(is:), handan(is:) Ingels: behind(en:), after(en:), beyond(en:) | Nederlandjs: achter(nl:) Pruus: hinter Spaans: tras, atrás Tagalog: sa likod ng(tl:) Zweeds: bakom |
|---|
[2]
- Algemein Gesjreve Limbörgs: achter
| Albanees: prapa(sq:) Bengaals: পর(bn:) Frans: après(fr:) Ingels: after(en:) | Nederlandjs: na(nl:) Pruus: hinter Spaans: después Zweeds: efter |
|---|
[3]
achter /axtər/
- in 't lèste deil van get
Ich mein det dem zie moder achter inne fieftig is. - anen achterkantj van get
- neet-wirkwäördelike res van e wirkwaord beginnendj mit achter-
Aafbraeking
- ach-ter
Synoniem
- †bak
Zagswies
- van veure neet wete det me van achter laef: slaopendj uige, neet flot van verstandj zeen (Nederlandjs: suffig zijn)
[1]
- Algemein Gesjreve Limbörgs: achtere
- Fins: takana(fi:)
- Frans: derrière(fr:)
- Ingels: at the back, in the back
- Nederlandjs: achteren
achter /'ax.tər/
- achter (ruumdjelik)