vader - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

Geluid: vader (hulp, bestand)
IPA: / ˈvadər / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

va·der

Woordherkomst en -opbouw

In de betekenis van ‘verwekker’ voor het eerst aangetroffen in 776 [1]

enkelvoud	meervoud
naamwoord	vader	vaders
verkleinwoord	vadertje	vadertjes

Zelfstandig naamwoord

de vader m

(familie) een mannelijke ouder
▸ Een doodgewone veertiger met een eigen bedrijf, twintig jaar getrouwd, vader van drie, die elke zondag het gras maait.[3]
▸ Zijn moeder kreeg vlak na zijn geboorte multiple sclerose. Zijn vader, druk met de zorg voor zijn chronisch zieke echtgenote, keek nauwelijks om naar Harry. Als enig kind werd hij opgevoed door zijn oma.[4]
een man binnen een gemeenschap wiens toewijding allen binnen die gemeenschap dient

Synoniemen

pa, pap, papa, pappie, paps, va, vake

Hyponiemen

Afgeleide begrippen

Uitdrukkingen en gezegden

De wens is de vader van de gedachte

je gelooft iets, omdat je wil dat het zo is

Mijn vader is geen bremer (of breeuwer)
Zo vader, zo zoon (of: zo moeder, zo dochter)

kinderen erven de eigenschappen van hun ouders

Vertalingen

1. een mannelijke ouder

Armeens: հայր (hy) Atayal: yaba, yava, aba Bretons: tad (br) Catalaans: pare (ca) Deens: far (da), fader (da) Duits: Vater (de) m Engels: father (en) m Esperanto: patro (eo) Estisch: isa (et) Fins: isä (fi) Frans: père (fr) Fries: heit (fy) Georgisch: მამა (ka) Grieks: πατέρας (el) Hongaars: apa (hu) Ido: patro (io) Iers: athair (ga) m Igbo: nna (ig) Indonesisch: ayah (id), bapak (id) Interlingua: patre (ia) Inupiak: aapa (ik) Italiaans: padre (it) Kituba: tata Latijn: pater (la) m

Lets: tēvs (lv) Litouws: tėvas (lt) Limburgs: vader (li) m Noors: far (no) m Nynorsk: far (nn) m Oudnoords: faðir m Oekraïens: батько (uk) m Oppersorbisch: nan (hsb) m, wótc (hsb) m Perzisch: پدر (fa) Pools: ojciec (pl) Portugees: pai (pt) Quechua: tayta (qu) Russisch: отец (ru) m Siraya: rama Sloveens: oče (sl) m, ata (sl) m, tata (sl) m Slowaaks: otec (sk) Spaans: padre (es) Taroko: taina Tsjechisch: otec (cs), táta (cs) Turks: baba (tr) Vietnamees: cha (vi), bố (vi) Welsh: tad (cy) Zweeds: fader (sv), far (sv)

Werkwoord

vervoeging van
vaderen

vader

eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van vaderen
- Ik vader.
gebiedende wijs van vaderen
- Vader!
(bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van vaderen
- Vader je?

Gangbaarheid

Het woord vader staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "vader" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.[5]

Meer informatie

Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

↑ "vader" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
↑ vader op website: Etymologiebank.nl
↑
Tim Voors
“Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
↑ Weblink bron “Window of my eyes: Harry Muskee en de verloren tijd” (zaterdag 16 januari 2016, 13:44), NOS
↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Achterhoeks

enkelvoud	meervoud
naamwoord	vader	vaders
verkleinwoord

Woordafbreking

va·der

Zelfstandig naamwoord

vader

(familie) vader; een mannelijke ouder

Schrijfwijzen

Afrikaans

enkelvoud	meervoud
naamwoord	vader	vaders / vadere

Uitspraak

IPA: /fɑːdər/

Woordherkomst en -opbouw

Afgeleid van het Nederlandse vader

Zelfstandig naamwoord

vader

(familie) vader; een mannelijke ouder

Synoniemen

Antoniemen

moeder

Meer informatie

Zie Wikipedia voor meer informatie.

Limburgs

Uitspraak

IPA: /vaːðɐ(r)/

Woordafbreking

va·der

Woordherkomst en -opbouw

Afgeleid van het Middelnederlandse vader

Zelfstandig naamwoord

vader m

(familie) vader; een mannelijke ouder
beschermer
God

Verbuiging

enkelvoud	meervoud
geheel	gemuteerd	verkleind	gemuteerd verkleind	geheel	gemuteerd	verkleind	gemuteerd verkleind
nominatief	vader	-	vaederke	-	vaeder	-	vaederkes	-
genitief	vaders	-	vaederkes	-	vaeder	-	vaederkes	-
locatief	vaderes	-	vadereske	-	vaderese	-	vadereskes	-
datief	vadere	-	vaederke	-	vaeder	-	vaederkes	-
accusatief	vader	-	vaederke	-	vaeder	-	vaederkes	-