ceh - Wîkîferheng (original) (raw)

• IPA(kilîd): /ˈd͡ʒɛh/
• Kîtekirin: ceh

ceh

ceh n

1. (riwek) Giyayê têt çandin bi taybetî bo kaya wî bidin dewaran (carine arê nanî jî jê têt çêkirin).
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

• ce (1)
• cev
• cevh
• kurdî-erebî: جهﻫ
• genim
• cih
• geh
• cehî
• cehorr
• cehzeran

Ji proto-îranî *yáwah, ji proto-hindûaryayî *yáwas, ji proto-hindûewropî *yéwos (“ceh, dexlûdan”). Hevreha avestayî 𐬫𐬀𐬎𐬎𐬀 (yauua), sanskrîtî यव (yáva), pehlewî caw, hewramî yewe, zazakî cew, osetî yaw, farisî جو (cū), soranî جۆ (co) / co, îriya kevn eórna (“ceh”), yewnaniya kevn ζειά (zeiá), lîtwanî javaĩ (“genim, dexlûdan”). Bo hin nimûneyên din jî yên ku tê de "y" vediguhere "c" binere: ceger, cejn, ciwan.

• Hordeum vulgare

• Soranî: co

• Xwarîn: cüe

  • Şêxbizinî: cö

• Zazakî: cew

• Hewramî: yewe

• Abxazî: ақьар (āk̍ār)

• Adîgeyî: хьэ (ḥɛ)

• Afrîkansî: gars

• Aghwanî: 𐕌𐕒𐕡 (mu)

• Albanî: elb → sq n

• Almanî: Gerste → de m

• Altayiya başûrî: арба (arba)

• Aragonî: ordio → an

• Aromanî: ordzu nt

• Astûrî: cebada m

• Avarî: бугӏа (buʻa)

• Azerî: arpa → az

• Baskî: garagar

• Başkîrî: арпа (arpa)

• Belarusî: ячме́нь n (jačmjénʹ)

• Bretonî: heiz → br

• Bulgarî: ечеми́к → bg n (ečemík)

• Burmayî: မုယော → my (mu.yau:)

• Çeçenî: мукх (muq)

• Çekî: ječmen → cs n

• Çerokî: ᎤᎦᏔ ᎤᏛᏒ (ugata udvsv)

• Çînî:
  Kantonî: 大麥 / 大麦 (daai6 mak6)
  Mandarînî: 大麥 / 大麦 → zh (dàmài)

• Çuvaşî: урпа (urpa)

• Dalmatî: vuarz n

• Danmarkî: byg → da g

• Dargwayî: мухъи (muqi)

• Divehî: ހިމަ ގޮދަން (hima godan̊)

• Erebî: شَعِير n (šaʕīr)
  Erebiya misrî: شعير n (šaʕīr)

• Ermenî: գարի → hy (gari)

• Erzayî: шуж (šuž)

• Esperantoyî: hordeo → eo

• Estonî: oder → et

• Farisî: جو → fa (jow)

• Ferî: bygg nt

• Fînî: ohra → fi

• Frankoprovansî: horgeo n

• Fransî: orge → fr m

• Friyolî: vuardi n

• Gaelîka skotî: eòrna n

• Galîsî: orxo → gl n, cebada → gl m

• Gujaratî: જવ (jav)

• Gurcî: ქერი (keri)

• Guwançî: tano, aramotanoque, tamosen

• Hawsayî: sha’ir

• Hindî: जौ → hi n (jau)

• Holendî: gerst → nl n

• Îbranî: שעורה → he m (s‘ora)

• Îdoyî: hordeo → io

• Îngilîziya kevn: bere → ang n

• Îngilîziya navîn: barly

• Îngilîzî: barley → en

• Îngriyî: odra

• Îngûşî: мукх (muq)

• Îrlendî: eorna m
  Îrlendiya kevn: eórna m

• Îtalî: orzo → it n

• Îzlendî: bygg → is nt

• Japonî: 大麦 → ja (おおむぎ, ōmugi), オオムギ → ja (ōmugi)

• Kabardî: хьэ (ḥɛ)

• Kalmîkî: арва (arva)

• Kannadayî: ಬಾರ್ಲಿ → kn (bārli), ಜವೆ → kn (jave)

• Karaçay-balkarî: арпа (arpa)

• Kaşûbî: jãczm n

• Katalanî: ordi → ca n

• Keçwayî: siwara

• Kirgizî: арпа → ky (arpa)

• Kîngalî: බාර්‍ලි (bārli)

• Komî-permyakî: ид (id)

• Koreyî: 보리 → ko (bori)

• Kornî: barlys

• Kumikî: арпа (arpa)

• Lakî: хъа (qa)

• Latgalî: mīži

• Latînî: hordeum nt

• Latviyayî: mieži → lv

• Lezgînî: мух (muχ)

• Lîtwanî: miežis

• Luksembûrgî: Geescht m

• Mòçenoyî: gerst m

• Makedonî: јачмен n (jačmen)

• Malayalamî: യവം → ml (yavaṃ)

• Malezî: barli

• Mançûyî: ᠮᡠᠵᡳ, ᠠᡵᡶᠠ

• Manksî: oarn m

• Maranaoyî: dawa'

• Mecarî: árpa → hu

• Misrî: (jt)

• Mongolî: арвай → mn (arvaj)

• Nanayî: пуди (puʒi)

• Nedersaksî: Garst m

• Norwecî: bygg → no nt yan n

• Oksîtanî: òrdi → oc n

• Oriyayî: ଯଅ → or (jôô)

• Oromoyî: garbuu

• Osetî: кӕрвӕдз (kærvæʒ), хъӕбӕрхор (qæbærxor)

• Oygurî: ئارپا (arpa)

• Ozbekî: arpa → uz

• Plodîşî: Joascht m

• Polabî: jącmin n

• Polonî: jęczmień → pl n

• Portugalî: cevada → pt m

• Puncabî: ਜੌਂ n (jaũ)

• Qazaxî: арпа → kk (arpa)

• Romancî: ierdi, üerdi, giuta, giutta, giuotta

• Romanyayî: orz → ro nt

• Rusî: ячме́нь → ru n (jačménʹ)

• Sardînî: ogliu, olzu, orgiu, orju, orzu

• Silesî: jynčmiyń n

• Sirboxirwatî:
  Kirîlî: јечам
  Latînî: ječam → sh n

• Skotî: baurley

• Slaviya kevn:
  Kirîlî: ѩчьмꙑ p (jęčĭmy), ѩчьмꙑкъ n (jęčĭmykŭ)

• Slovakî: jačmeň → sk n

• Slovenî: ječmen → sl n

• Somalî: shaciir

• Sorbî:
  Sorbiya jêrîn: jacmjeń n
  Sorbiya jorîn: ječmjeń n

• Spanî: cebada → es m

• Sûdovî: maizīs

• Svanî: ჭჷმინ (č̣əmin)

• Swahîlî: shayiri

• Swêdî: korn → sv nt

• Şorî: арба (arba)

• Tabasaranî: мух (muχ)

• Tacikî: ҷав → tg (jav)

• Tagalogî: sebada

• Tamîlî: வாற்கோதுமை → ta (vāṟkōtumai)

• Tarifitî: imendi n

• Tatî: жуьгь

• Tayî: บาร์เลย์

• Telûgûyî: బార్లీ → te (bārlī)

• Teteriya krîmî: arpa

• Teterî: арпа → tt (arpa)

• Tirkî: arpa → tr

• Tirkmenî: arpa → tk

• Tîbetî: ནས (nas), འབྲུ ('bru)

• Tuvanî: көже (köje)

• Udî: му (mu)

• Udmurtî: йыды (jydy)

• Ugarîtî: 𐎌𐎓𐎗 (šʿr)

• Urdûyî: جو n (jau)

• Ûkraynî: ячмі́нь → uk n (jačmínʹ)

• Venîsî: órxo n

• Viyetnamî: lúa mạch

• Voroyî: kesv

• Walonî: oidje → wa

• Weylsî: haidd → cy n, barlys → cy n yan m

• Xakasî: кӧче

• Ximêrî: ស្រូវបាឡេ (srəwbaalee)

• Xosayî: irhasi

• Yagnobî: яв (yav)

• Yakutî: нэчимиэн (neçimien)

• Yidîşî: גערשט n yan m (gersht)

• Yûnanî: κριθάρι → el nt (krithári)
  Kevn: κριθή m (krithḗ), κρῖ nt (krî)

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya barley a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.