hekîm - Wîkîferheng (original) (raw)

• IPA(kilîd): /hɛˈkiːm/
• Deng (Bidlîs)ⓘ
• Kîtekirin: he·kîm

hekîm m yan n li gorî maneyê

1. (meslek) bizîşk, nijdar, doktor, pijîşk, nojdar, luqman, cebar,
   pispora/ê nesaxiyan, kesa/ê nesaxan sax dike, şarezaya/yê nexweşiyan, kesa/ê nexweşan derman dike
   • Seyd û nêçîr ko nebit tole'ê seyyad-i çi kit
     Her gil û seng dibitin zêr-i bi tedbîr-i hekîm
     Qabiliyyet ko nebit hikmeta ustad-i çi kit — (Melayê Cizîrî, Dîwan, ~1640)
   • Lakîn Ekrad guh nadine hekîman. — (Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, ~1858, sala weşandinê: 2010, r. 112, ISBN 9789944360678)
2. zana, hişmend, alim, fîlozof
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

• ḧekîm
• hakim
• hekem

Ji erebî حكيم (ḥekîm) ji aramî ܚܟܝܡ (xekîm), ji rehê ܚܟܡ (x-k-m-: zanîn). Ji heman rehî bi rêya erebî: hikmet. Ne hevreha "hakim, hekem, hukim" e.

• hekîmî

• Afrîkansî: dokter → af, arts → af

• Albanî: mjek → sq

• Almanî: Arzt → de nêr, Doktor → de nêr, Lehrer → de, ?Physikus → de

• Çekî: lékař → cs

• Danmarkî: læge → da, doktor → da

• Erebî: طبيب‎ → ar, ?طبيب → ar

• Esperantoyî: kuracisto → eo, doktoro → eo

• Farisî: دکتر → fa, پزشک → fa, طبیب‎ → fa, طبیب → fa, پزشک → fa, طبیب → fa

• Ferî: lækni → fo, doktari → fo

• Fînî: lääkäri → fi

• Fransî: docteur → fr, médecin → fr

• Frîsî: dokter → fy, doktor → fy

• Holendî: arts → nl, dokter → nl, geneesheer → nl, medicus → nl, doctor → nl

• Îngilîzî: doctor → en, physician → en, wise → en, healer → en

• Îtalî: dottore → it, medico → it

• Îzlendî: læknir → is

• Katalanî: doctor → ca

• Latînî: clinicus → la, medicus → la

• Malezî: tabib → ms

• Mayayiya yukatekî: ts’ats’aak → yua

• Mecarî: orvos → hu, doktor → hu

• Norwecî: dokter → no, læge → no

• Papyamentoyî: dòkter → pap, dòkto → pap, doktor → pap

• Polonî: lekarz → pl, doktor → pl

• Portugalî: facultativo → pt, médico → pt, doutor → pt, escriba → pt

• Romanyayî: doctor → ro, medic → ro

• Rusî: врач → ru (vrač), доктор → ru (doktor)

• Sirananî: datra → srn

• Spanî: doctor → es, médico → es

• Swahîlî: daktari → sw, mganga → sw

• Swêdî: doktor → sv, läkare → sv

• Tirkî: doktor → tr, hekim → tr, otacı → tr, tabip → tr

• Yûnanî: γιατρός → el (giatrós), διδάκτωρ → el (didáktor)

• Zuluyî: udokotela → zu

hekîm

1. bizîşk, doktor
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]