licht - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: licht (hulp, bestand)
• IPA: / lɪxt / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• licht

Woordherkomst en -opbouw

• zn: erfwoord via Middelnederlands licht zn van Oudnederlands lieht zn , in de betekenis ‘uitstraling van zon e.d.’; aangetroffen vanaf 901
  Dit woord gaat terug op Oergermaans *leuhada- en Indo-Europees *leuk-ot- (vergelijk Hettitisch 𒇻𒊌𒄩𒀜 [lu-uk-ḫa-at] "dageraad"), een deverbatief afgeleid van *leuk- ~ *louk- ‘helder; schijnen’, waaruit Latijn lūcēre ww "verlichten, lichten", Welsh llug bn "helder" en Russisch луч zn (loetsj) "lichtstraal", net als Duits Licht, Nedersaksisch licht, Fries ljocht zn en Engels light zn . [1] [2] [3] [4]
• bn [1]: erfwoord via Middelnederlands licht bn van Oudnederlands lieht bn , in de betekenis ‘niet donker’; aangetroffen vanaf 1130 [5] [6] [3]
• bn [2]: erfwoord via Middelnederlands licht bn / lichte bw van Oudnederlands lihto bw , in de betekenis ‘niet zwaar, gemakkelijk’; aangetroffen vanaf 1177 [7] [8] [3]

Zelfstandig naamwoord

het licht o

1. (natuurkunde) elektromagnetische golven die met het oog kunnen worden waargenomen
   (met een golflengte van 420-780nm)
   ▸ Een bundel licht van buiten schijnt door de spleet tussen de gordijnen naar binnen.[9]
   ▸ Niemand wist wat dat blauwe licht was geweest, misschien statische energie van de storm of een bolbliksem?[10]
2. lamp of andere lichtbron
   • Hij deed het licht uit voordat hij naar bed ging
     ▸ Met stramme benen kom ik uit bed en knip het licht aan.[9]
3. (figuurlijk) verhelderende openbaring of helder inzicht
   • Na vele jaren vergeefs op school gezeten te hebben zag de jongen eindelijke het licht.

Gelijkklinkende woorden

• ligt

Verwante begrippen

• lamp, zon, schijnsel, schijnend, schijnen

Hyponiemen

Afgeleide begrippen

Uitdrukkingen en gezegden

[1]

• licht in de duisternis

zicht op de oplossing van een moeilijk probleem

• licht aan het eind van de tunnel

einde aan een moeilijke periode

• aan het licht brengen

iets bekend maken wat verborgen was

• tegen het licht houden

grondig beoordelen

• het licht niet onder de korenmaat zetten

meespreken, de eigen mening geven en eigen kennis tonen

Spreekwoorden

• een vriendelijk gezicht brengt overal licht

een vrolijk persoon weet vaak meer te bereiken dan iemand die nors is

Vertalingen

1. Elektromagnetische golven

Bijvoeglijk naamwoord

licht

1. bleek, helder van tint of kleur
   ▸ De echte mens zal zo lang mogelijk proberen zich te beheersen, zich op z'n hoogst verraden door een licht trillertje in de stem.[9]
   ▸ De chique, ruime schrijftafel van ebbenhout, die stijlvol was ingelegd met lichtere houtsoorten, die voor het raam was geplaatst naast de openslaande deuren naar het terras en die gepaard was aan een sobere maar degelijke en comfortabele houten bureaustoel uit de jaren dertig, had ik al meteen bij binnenkomst opgemerkt.[11]
2. van een gering gewicht
   ▸ Het apparaat – niet de lichtste optie met zijn 178 gram – was even groot als een Snicker en hoefde maar een keer per week opgeladen te worden.[10]
   ▸ Het was prachtig om te horen hoe bevlogen Scrambler over Grandma Gatewood vertelde en hoe hij ervan droomde om ook ooit met zo’n lichte uitrusting te lopen.[10]
3. (voeding) luchtig, licht verteerbaar (gerecht)
4. onbeduidend, futiel (voorwerp of feit)
5. gemakkelijk, weinig moeite kostend

Synoniemen

• [1] helder

Antoniemen

• [1] donker
• [2] zwaar

Hyponiemen

• (intensivering) superlicht
• [2] (intensivering) pluimlicht, ultralicht, vederlicht, vlinderlicht

Afgeleide begrippen

Uitdrukkingen en gezegden

[2]

• zo licht als een veertje

haast zonder gewicht

• gewogen maar te licht bevonden

beoordeeld en afgekeurd

Spreekwoorden

[5]

• vele handen maken licht werk

als een karwei samen wordt opgepakt is het snel en gemakkelijk gedaan

Vertalingen

1. helder van kleur

Vertalingen: na te kijken en onderverdelen per verklaring

Bijwoord

licht

1. enigszins
2. lichtelijk
3. een beetje
4. een tikkeltje

Werkwoord

licht

1. enkelvoud tegenwoordige tijd van lichten
2. gebiedende wijs van lichten

Gangbaarheid

• Het woord licht staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "licht" herkend door:

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

1. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
2. ↑ licht (uitstraling) op website: Etymologiebank.nl
3. 1 2 3 "licht" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
4. ↑ Guus Kroonen, Etymological Dictionary of Proto-Germanic, Leiden: Brill, 2013, blz. 333.
5. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
6. ↑ licht (helder) op website: Etymologiebank.nl
7. ↑ Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
8. ↑ licht (niet zwaar) op website: Etymologiebank.nl
9. 1 2 3
   Ronald Giphart e.a.
   “Een familie en een Griekse god” (2023), The House of Books, ISBN 9789044366471
10. 1 2 3
    Tim Voors
    “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
11. ↑ “Grand Hotel Europa” (2018), De Arbeiderspers , ISBN 978-90-295-2622-7, p. 18
12. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Duits

Uitspraak

• IPA: /lɪçt/
• Geluid: licht (hulp, bestand)

Woordafbreking

• licht

Woordherkomst en -opbouw

• Afgeleid van het Middelhoogduitse lieht

Bijvoeglijk naamwoord

licht

1. licht; bleek, helder van tint of kleur
2. dun, schaars

Synoniemen

1. hell
2. spärlich, schütter

Antoniemen

1. dunkel, finster, trüb
2. dicht

Afgeleide begrippen

Werkwoord

licht

1. tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd gebiedende wijs bedrijvende vorm van lichten

Schrijfwijzen

• lichte

Gelijkklinkende woorden

• Licht

Paroniemen

Fries

Bijvoeglijk naamwoord

licht

1. licht; van een gering gewicht

Middelnederduits

Woordafbreking

• licht

Woordherkomst en -opbouw

• Afgeleid van het Oudsaksische lioht

Zelfstandig naamwoord

licht

1. (natuurkunde) licht; elektromagnetische golven die met het oog kunnen worden waargenomen (met een golflengte van 420-780nm)

Overerving en ontlening

• Nedersaksisch: Licht

Middelnederlands

Woordafbreking

• licht

Woordherkomst en -opbouw

• [A] Afgeleid van het Oudnederlandse lieht
• [B] Afgeleid van het Oudnederlandse lieht
• [C] Afgeleid van het Oudnederlandse *līht

Zelfstandig naamwoord

licht o [A]

1. (natuurkunde) licht; elektromagnetische golven die met het oog kunnen worden waargenomen (met een golflengte van 420-780nm)
2. licht, daglicht; licht van de zon dat overdag de wereld verlicht
3. licht, verlichting; een lamp of andere lichtbron
4. het licht: verstand krijgen
5. zicht; gezichtsvermogen

Schrijfwijzen

Overerving en ontlening

• Limburgs: leech
• Nederlands: licht

Verwijzingen

• Vroegmiddelnederlands woordenboek - Instituut voor de Nederlandse taal
• Middelnederlands woordenboek - Instituut voor de Nederlandse taal

Bijvoeglijk naamwoord

licht [B]

1. licht; bleek, helder van tint of kleur

Schrijfwijzen

• lecht
• lijcht

Overerving en ontlening

• Limburgs: leech
• Nederlands: licht

Verwijzingen

• Vroegmiddelnederlands woordenboek - Instituut voor de Nederlandse taal
• Middelnederlands woordenboek - Instituut voor de Nederlandse taal

Bijvoeglijk naamwoord

licht [C]

1. licht; van een gering gewicht
2. licht; gemakkelijk

Schrijfwijzen

• lecht
• lict
• ligt

Overerving en ontlening

• Limburgs: leech, lich
• Nederlands: licht
  • Afrikaans: lig

Verwijzingen

• Vroegmiddelnederlands woordenboek - Instituut voor de Nederlandse taal
• Middelnederlands woordenboek - Instituut voor de Nederlandse taal

Nedersaksisch

Woordafbreking

• licht

Bijvoeglijk naamwoord

licht

1. licht; van een gering gewicht

Afgeleide begrippen

• lichter
• lichst

Oost-Fries

Woordafbreking

• licht

Bijvoeglijk naamwoord

licht

1. licht; van een gering gewicht

Riograndenser Hunsrückisch

Uitspraak

• IPA: /lɪxt/

Woordafbreking

• licht

Woordherkomst en -opbouw

• Afgeleid van het Oudhoogduitse lioht

Zelfstandig naamwoord

licht o

1. (natuurkunde) licht; elektromagnetische golven die met het oog kunnen worden waargenomen (met een golflengte van 420-780nm)

Schrijfwijzen

• Licht

Antoniemen

• tunkelheet

Verwante begrippen

• lichte
• lichten

Schots

Uitspraak

• IPA: /lɪxt/

Woordafbreking

• licht

Woordherkomst en -opbouw

• Afgeleid van het Angelsaksische lēoht, līht en līhtan

Zelfstandig naamwoord

licht

1. licht, verlichting; een lamp of andere lichtbron

Werkwoord

licht

1. verlichten

Bijvoeglijk naamwoord

licht

1. licht; bleek, helder van tint of kleur
2. licht; van een gering gewicht
3. ondergewicht hebbende

Bijwoord

licht

1. licht

Westfaals

Woordafbreking

• licht

Bijvoeglijk naamwoord

licht

1. (Zuidwestfaals) licht; van een gering gewicht