wij - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

| | enkelvoud | meervoud | | | | | -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ | | onderwerp | voorwerp | onderwerp | voorwerp | | | 1e persoon | ik'k | mijme | wijwe | ons | | 2e persoon_(informeel)_ | jijje | jouje | jullie | jullie | | 2e persoon_(formeel)_ | u | u | u | u | | 2e persoon_(regionaal)_ | gijge | u | gijge | u | | 3e persoon_(mannelijk)_ | hijie | hem'm | zijze | (dat.) hun(acc.) henze | | 3e persoon_(vrouwelijk)_ | zijze | haar'r, d'r | | | | 3e persoon_(onzijdig)_ | het't | het't | | | | 3e persoon_(genderneutraal)_ | hen | hen | | | | Boven: benadrukte vorm. Onder: onbenadrukte vorm | | | | |

Uitspraak

• Geluid: wij (hulp, bestand)
• IPA: / wɛi / (1 lettergreep)
  • (Noord-Nederland): /ʋɛɪ̯/
  • (Vlaanderen, Brabant): /β̞ɛː/
  • (Limburg): /wɛɪ̯/

Woordafbreking

• wij

Woordherkomst en -opbouw

• vn: In de betekenis van ‘persoonlijk voornaamwoord’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901 [1]
• ww: wijen ww zonder de uitgang -en

Persoonlijk voornaamwoord

wij eerste persoon meervoud

1. nominatief (onderwerp), verwijst naar de groep mensen waar de spreker of schrijver bij hoort
   • Wij lopen naar school.

Gelijkklinkende woorden

• wei

Verwante begrippen

• Clitische vorm: we

Afgeleide begrippen

• wij-gevoel, wij-zij-denken, wijzelf

Opmerkingen

Informeel wordt wij (of we) soms ook wel gebruikt om iemand aan te spreken, in plaats van u of jij (Hoe voelen wij ons vandaag?, etc.) Deze aanspreekstijl wordt echter veelal als irritant ervaren.

Vertalingen

1. 1e persoon meervoud nominatief

Werkwoord

wij

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van wijen
   • Ik wij.
2. gebiedende wijs van wijen
   • Wij!
3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van wijen
   • Wij je?

Gangbaarheid

• Het woord wij staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "wij" herkend door:

Verwijzingen

1. ↑ "wij" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
2. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Nedersaksisch

Persoonlijk voornaamwoord

wij

1. wij; 1e persoon nominatief meervoud

Schrijfwijzen

Urkers

Persoonlijk voornaamwoord

wij

1. wij; 1e persoon nominatief meervoud