êş - Wîkîferheng (original) (raw)

Binêre herwiha: es û eş

• IPA(kilîd): /eːʃ/
• Deng (Amed)ⓘ
  • Deng (Bidlîs)ⓘ
• Kîtekirin: êş

êş m

1. jan, azar, ezyet, ezab, şkence, tazîb, nexweşî, kul, derd, elem, nesaxî
   • Ah-i eyyamên wisalê weko xweş borîn û çûn
     Ew şeraba 'êş û noşê ma li pêşber min serab — (Melayê Cizîrî, Dîwan, ~1640)

• kurdî-erebî: ئێش

• bêêş

• bêêşî

• biêş

• biêşî

• biêşîtî

• biêştî

• didanêş

• didanêşî

• êşandin

• êşandî

• êşdar

• êşdarî

• êşdayî

• êşder

• êşderî

• êşewî

• êşewîtî

• êşiyayî

• êşî

• êşîn

• êşok

• êşokî

• hinavêş

• hinavêşî

• serêş

• serêşî

• zikêş

• zikêşî

Hevreha [skrîpt hewce ye] (ext, “pîs, kirêt, nexweş”) ya pehlewî û 𐬀𐬑𐬙𐬌 (extî, “bijan”) ya avestayî, hemû ji proto-hindûewropî. Wek ախտ (axt, “êş, nexweşî”) ketiye ermenî jî.

• Abxazî: ахьаа (āx̍āā)
• Adîgeyî: узы (wuzə), уз (wuz)
• Afrîkansî: pyn
• Albanî: dhembje → sq m p
• Almanî: Schmerz → de n
• Altayiya bakurî: аарыг (aarïg)
• Altayiya başûrî: оору (ooru), сыс (sïs)
• Amharî: ጣረሞት (ṭarämot)
• Aromanî: dor → roa-rup n
• Asamî: বিষ (bix)
• Astûrî: dolor n
• Azerî: ağrı → az, acı → az
• Baskî: min
• Başkîrî: ауыртыу (awïrtïw)
• Belarusî: боль → be n (bolʹ)
• Bengalî: ব্যথা → bn (bjôtha)
• Bretonî: poan → br m
• Bulgarî: бо́лка m (bólka)
• Burmayî: ဝေဒနာ → my (weda.na), ဒုက္ခ → my (dukhka.)
• Çeçenî: лазар (lazar)
• Çekî: bolest → cs m
• Çerokî: ᎠᎩᏟᏱ (agitliyi)
• Çînî:
  Dunganî: тын (tɨn)
  Mandarînî: 疼痛 → zh (téngtòng), 苦痛 → zh (kǔtòng), 疼 → zh (téng), 痛 → zh (tòng), 痛苦 → zh (tòngkǔ)
• Çuvaşî: ырату (yratu)
• Danmarkî: smerte → da g
• Endonezyayî: nyeri → id, sakit → id
• Erebî: أَلَم n (ʔalam), وَجَع (wajaʕ)
  Erebiya misrî: ألم n (ʾalam)
• Ermenî: ցավ → hy (cʻav)
• Esperantoyî: doloro
• Estonî: valu → et
• Farisî: درد → fa (dard)
• Ferî: pína m, ilska m, verkur n, sviði n
• Fînî: kipu → fi, kärsimys → fi, särky → fi, tuska → fi, piina → fi, jomotus → fi
• Fransî: douleur → fr m, mal → fr n
  Fransiya kevn: peine m, dolor m
• Friyolî: dolôr n
• Frîsiya saterlandî: Kwoal m
• Gaelîka skotî: pian m, cràdh n
• Gagawzî: aarı
• Galîsî: dor → gl m
• Gujaratî: પીડા m (pīḍā)
• Gurcî: ტკივილი (ṭḳivili)
• Guwaranî: rasy, tasy
• Hawayî: ʻeha
• Hindî: दर्द → hi n (dard), पीड़ा → hi m (pīṛā), व्यथा → hi m (vyathā)
• Hmongî: mob
• Holendî: pijn → nl n yan m
• Îbranî: כְּאֵב n (ke'év)
• Îdoyî: doloro → io
• Îngilîziya kevn: sār nt
• Îngilîzî: pain → en
• Îngriyî: vaiva, kipu
• Îrlendî: pian → ga m
• Îstriyotî: dulur
• Îtalî: dolore → it n
• Îzlendî: sársauki → is n, verkur → is n
• Japonî: 痛み → ja (いたみ, itami), 苦痛 → ja (くつう, kutsū)
• Kalalîsûtî: anniaat
• Kannadayî: ನೋವು → kn (nōvu), ಬೇನೆ → kn (bēne)
• Kaşûbî: bòlesc m
• Katalanî: dolor → ca n yan m
• Keçwayî: nanay
• Kirgizî: оору → ky (ooru)
• Kîngalî: වේදනාව (wēdanāwa)
• Komî-permyakî: висьӧм (visʹöm)
• Koreyî: 아픔 → ko (apeum), 통증 → ko (tongjeung), 고통 → ko (gotong)
• Ladînoyî:
  Îbranî: דולור m
  Latînî: dolor m
• Latgalî: suope m
• Latînî: dolor → la n
• Latviyayî: sāpes m p
• Lawsî: ຄວາມເຈັບ (khuām chep)
• Lîtwanî: skausmas n, kančia m, gėla m
• Luksembûrgî: Péng m
• Makedonî: болка m (bolka)
• Malayalamî: വേദന → ml (vēdana)
• Malezî: sakit → ms
• Maltayî: uġigħ n
• Maorî: mamae
• Mayayiya yukatekî: k'iinam
• Mecarî: fájdalom → hu, kín → hu
• Mongolî:
  Kirîlî: өвчин → mn (övčin)
  Mongolî: ᠡᠪᠡᠳᠴᠢᠨ (ebedčin)
• Mwanî: malwazo
• Napolîtanî: dulore n
• Navajoyî: diniih
• Nedersaksî:
  Almaniya jêrîn a almanî: Wehdag n, Wehdaag n
• Nepalî: पीडा (pīḍā)
• Norwecî:
  Norweciya bokmålî: smerte → no n
  Norweciya nînorskî: smerte → nn m
• Oksîtaniya kevn: pena m, dolor n
• Oksîtanî: dolor → oc n yan m
• Oriyayî: ପିଠ → or (piṭhô), କ୍ଳେଶ → or (kḷeśô)
• Osetî: рыст (ryst), рис (ris)
• Oygurî: ئاغرىق (aghriq), ئەلەم (elem), دەرد (derd)
• Ozbekî: ogʻriq → uz, alam → uz, dard → uz
• Palî: vedanā m
• Papyamentoyî: doló
• Peştûyî: درد → ps n (dard), دړد → ps n (daṛd)
• Pîttcantcatcarayî: pika
• Plodîşî: Wee nt
• Polonî: ból → pl n
• Portugaliya kevn: door m
• Portugalî: dor → pt m
• Puncabî: ਦਰਦ m (darad), پِیڑ m (pīṛ), دَرد n (dard), ڈول m (ḍol)
• Qazaxî: ауру (auru), жара (jara), сыздау (syzdau)
• Romancî: dolur n, dalur, dolour, dulur
• Romanî: dukh n
• Romanyayî: durere → ro m, chin → ro nt
• Rusî: боль → ru m (bolʹ)
• Rusînî: боль n (bolʹ), біль n (bilʹ)
• Sanskrîtî: पीडा → sa m (pīḍā), व्यथा → sa m (vyathā), बाधा → sa m (bādhā)
• Sicîlî: duluri → scn n, ruluri → scn, diluri → scn, riluri → scn
• Sindhî: سور
• Sirboxirwatî:
  Kirîlî: бо̑л n yan m, му̏ка m
  Latînî: bȏl → sh n yan m, mȕka → sh m
• Slaviya kevn:
  Kirîlî: боль m (bolĭ)
• Slaviya rojavayî ya kevn: боль m (bolĭ)
• Slovakî: bolesť m
• Slovenî: bolečina → sl m
• Slovînsî: bȯ́u̯l n
• Sorbî:
  Sorbiya jêrîn: ból m
  Sorbiya jorîn: ból n
• Spanî: dolor → es n
• Swahîlî: umwa → sw
• Swêdî: smärta → sv g
• Şîngazîcayî: ndroso sinif c9/c10
• Tacikî: дард (dard‍)
• Tagalogî: sakit → tl, pananakit
• Tamîlî: வலி → ta (vali), வேதனை → ta (vētaṉai), நோவு → ta (nōvu)
• Tayî: ความเจ็บ → th
• Telûgûyî: నొప్పి → te (noppi)
• Teteriya krîmî: ağrı, accı
• Teterî: ачы (açı), авырту (awırtu), сызлау (sızlau), авырту (awırtu)
• Tigrînî: ቃንዛ → ti (ḳanza)
• Tirkî: acı → tr, ağrı → tr
• Tirkmenî: ajy → tk, agyry → tk
• Tîbetî: ཟུག (zug)
• Toxarî B: lakle
• Tuvanî: аарыг (aarıg), аарышкылыы (aarışkılıı)
• Urdûyî: درد n (dard), پیڑا m (pīṛā)
• Ûkraynî: біль → uk n (bilʹ)
• Venîsî: dolor, dołor
• Viyetnamî: đau → vi, sự đau đớn → vi
• Warayî: ul-ul, su-ol
• Weylsî: poen → cy n yan m, dolur → cy n yan m
• Wolofî: metit
• Ximêrî: ជំហឺ (cumhəɨ), ការឈឺចាប់ (kaachɨɨcap)
• Yakutî: ыарыы (ıarıı)
• Yidîşî: ווייטיק n (veytik), וויי n (vey), יסורים p (yesurim), פּײַן (payn), מיחוש n (meykhesh), ווייעניש nt (veyenish)
• Yûnanî: πόνος → el n (pónos)
  Kevn: ἄλγος nt (álgos), ὀδύνη m (odúnē)
• Zhuangî: in, indot, inget

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya pain a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.

êş n (forma pirjimar aşan)

1. Rewşa çemandî ya yekjimar a binavkirî ya aş.
   Ez çûm êş. ― Ez çûm aşî.

• aşî