agir - Wîkîferheng (original) (raw)

Binêre herwiha: Agir

• IPA(kilîd): /ɑːˈɡɘɾ/
• Dengⓘ
• Deng (Qoser)ⓘ
• Deng (Bidlîs)ⓘ
• Kîtekirin: a‧gir

Agir

agir n

1. Germahî û ronahiya ku peyda dibe dema tiştek dişewite anku disuje.
   Agir tiştek talûke ye.
2. Kuçk yan argûn yan tebax.
   Çayekê dane ser agirî.
3. Şewat, bûyera şewitîna anku sotina tiştekî.
   Tevaya mala wan di agirî de şewitî.
4. Berdana fîşekan yan topan.
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]
5. coş, coşdarî, enerjî
   Agirê dilê min.
6. ta, tagerm
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

• Ev gunbeda dewwarê çerx
  Agir di ab û gil dikit
  Qelban ji qelban hildikit — (Melayê Cizîrî, Dîwan, ~1640)

• kurdî-erebî: ئاگر

• kurdî-krîlî: агьр

• agr (di zimanê devkî de gava ku paşgirek tê pey)

• êgir

• ar

• ateş

• atêş

• nar

• argûn

• çeqmaq

• heste

• kuçk

• sope

• tebax

• (lêker) agir barandin

• (lêker) agir berdan

• (lêker) agir geş kirin

• (lêker) agir girtin

• (lêker) agir kirin

• (lêker) agir reş kirin

• (lêker) agir xweş kirin

• agiravêj

• agiravêjî

• agiravêjk

• (rengdêr) agirbirî

• (navdêr) agirbûn

• agirgir

• agirgirk

• (rengdêr) agirgirtî

• agirî

• agirîn

• (navdêr) agirkirin

• agirkuj

• agirkujî

• agirnegir

• agirnegirî

• agirnegirk

Proto-hindûewropî
*-tḗr (“îsmûfail”)

Kurmancî
agir

Ji proto-îranî *HáHtr̥š (“agir”), ji proto-hindûewropî *h₂eh₁ter- (“agir”), ji *h₂eh₁- + *-tḗr (“îsmûfail”). Hevreha soranî ئاگر (agir), hewramî ayir, awir, ar, êr, zazakî adir, farisî آذر (azer) / آدر (ader) û آتش (ateş), tacikî озар (ozar), pertî 𐭀𐭕𐭓𐭅‎ (adur), pehlewî 𐭠𐭲𐭥𐭥𐭩‎ (atur), hexamenişî 𐎠𐎫𐎼 (ātar-), 𐎠𐎫𐎼 (ātr-), medî 𐎠𐎫𐎼 (*ātr-), 𐎠𐎰𐎼 (*āθr-), avestayî 𐬁𐬙𐬀𐬭𐬱 (aterş), lurî teş, osetî арт (art), peştûyî اور‎ (or), sanskrîtî अथर्वन् (athervan), ermenî այրեմ (ayrem, “sotin”), sirbî ва̏тра (vatra: agir), çekî vatra, albanî vatër, îrlendî áith, weylsî odyn, umbriyayî atru, latînî āter (reş, tarî). Bo guherrîna d>g bide ber جگە (cige), digan.

Ev peyv ji zimanên îranî bi berfirehî ketiye zimanên tirkîkî û cihê peyva [skrîpt hewce ye] (ot, “agir”) ya tirkiya kevn girtiye yan jî li gel wê tê bikaranîn: osmanî آتش‎ (âteş) û آذر (âzer), tirkî ateş ("od" ya tirkiya xwemalî hema-hema êdî qet nayê bikaranîn), azerî atəş (li gel od ya esil-tirkîkî), ozbekî otash (li gel oʻt ya xwemalî), kirgîzî аташ (ataş - li gel от /ot/ ya xwemalî).

Ji bilî zimanên tirkîkî, heman peyv herwiha ketiye ermenî (աթաշ (atʻaš /⁠atʿaş⁠/)) û gelek zimanên Hindistan û Pakistanê jî: ûrdûyî آتش‎ (atiş), hindî आतिश (atiş)...

• Soranî: ئاگر (agir), ayir, awir

• Xwarîn:

  • Kelhûrî: agir, ayir
  • Şêxbizinî: agir, arig, ayir, ar, teş

• Lekî: agir

• Hewramî: ahir, awir, awîr, ayir, eyir

• Zazakî: adir

• Abxazî: амца (āmcā)

• Açehî: apuy

• Açeyî: tata

• Adîgeyî: машӏо (mašʷʼo)

• Afarî: gira

• Afrîkansî: vuur → af

• Akadî: 𒉈 m (išātu)

• Akanî: ogya, egya

• Aklanon: kaeayo

• Albanî: zjarr → sq n

• Almaniya bilind a kevn: fiur

• Almaniya navendî ya rojhilat: Feier

• Almaniya Pennsylvania: Feier

• Almanî: Feuer → de nt
  Elmanîşî: Füür nt

• Altayiya başûrî: от (ot)

• Amanayé: tata

• Amayî: ta

• Amharî: እሳት n (ʾəsat), ቃጥሎ (ḳaṭlo)

• Amîs: namal

• Amondawayî: tata

• Andî: цӏа (cʼa)

• Angaatahayî: sisɨha

• Anuta: api

• Apalayî: apoto

• Apiaká: tata

• Aragonî: fuego

• Aramî:
  Îbranî: נורא m (nūrā’)
  Siryanî: ܢܘܪܐ m (nūrā’)

• Arawak: ikihi

• Arçî: оцӏ (ocʼ)

• Argobbayî: ኢሳት (isat)

• Aromanî: foc

• Arrernteyiya rojavayî: ure

• Asamî: জুই (zui)

• Asî: kayado

• Astûrî: fueu → ast n, llume n

• Aukanî: faya

• Avarî: цӏа (cʼa)

• Avestayî: 𐬁𐬙𐬀𐬭 (ātar)

• Awadhî: आगि (āgi)

• Aymarayî: nina → ay

• Aynuyî: アペ (ape)

• Azerî: od → az, atəş → az

• Badagayî: ಕಿಚ್ಚು (kiccu)

• Bahnarî: ŭnh

• Bai:
  Bayiya başûrî: xui³³

• Bakungî: apuy

• Balantak: apu

• Balînî: api

• Baskî: su → eu

• Başkîrî: ут (ut)

• Batakiya karo: api

• Kashmiri:
  Keşmîrî: اۆگُن (ogun)
  Keşmîrî: ऒगुन (ogun)

• Bataktobayî: api

• Batsbî: წე (c̣e)

• Bau bidayuh: apuy

• Baureyî: yaki

• Belarusî: аго́нь n (ahónʹ)

• Belûçî: آس (ás), آچ (ác)

• Bengalî: আগুন → bn (agun), অগ্নি → bn (ôgni)

• Bîkoliya naverast: kalayo

• Bojpûrî: आगि (āgi), भउर (bhaur)

• Bonanî: xal

• Bororoyî: joru

• Bretonî: tan → br n

• Bruneyî: api

• Bruyiya rojhilatî: ũih

• Buduxî: цӏа (cʼa)

• Bugî: api

• Bukidnon manoboyiya rojavayî: hapuy

• Bulgarî: о́гън → bg n (ógǎn)

• Burmayî: မီး → my (mi:), တေဇော → my (tejau:)

• Buryatî: гал (gal)

• Buyî: fix

• Conxayî: མེ (me)

• Çamicuroyî: kajchi

• Çamoroyî: guafi

• Çaxatayî: اوت (ōt)

• Cham:
  Çamiya rojhilatî: ꨀꨚꨶꨬ (apwei), ꨚꨶꨬ (pwei)

• Çeçenî: цӏе (cʼe)

• Çekî: oheň → cs n, hoření → cs nt

• Çepangî: म्हेः

• Çerokî: ᎠᏥᎳ → chr (atsila), ᎦᎵᎬ (galigv)

• Çeyenî: ho'ësta

• Çîçewayî: moto

• Çîkasawî: lowak

• Çînî:
  Kantonî: 火 (fo2)
  Dunganî: хуә (huə)
  Hakkayî: 火 (fó)
  Mandarînî: 火 → zh (huǒ)
  Min dongî: 火 (huōi)
  Minnanî: 火 → zh-min-nan (hóe, hé)
  Wuyî: 火

• Çukçî: йынйын (jynjyn)

• Çuvaşî: вут (vut), ҫулӑм (śulăm)

• Dalmatî: fuc n

• Danmarkî: ild → da g

• Daurî: galy

• Divehî: އަލިފާން (alifān̊)

• Dogriyî: अग्ग (agg)

• Dolganî: уот (uot)

• Dongşîangî: khan

• Drungî: tvmi

• Duunî: sa

• Elfdalî: jäld n

• Emilî: fûg n

• Endonezyayî: api → id

• Engayî: ita

• Erebî: نَار → ar m (nār)
  Erebiya misrî: نار m (nar)
  Erebiya kendavî: نار m (nār)
  Erebiya hîcazî: نار m (nār)
  Erebiya başûrê şamê: نار m (nār)
  Erebiya fasî: عافية m (ʕāfya), نار m (nār)

• Ermenî: հուր → hy (hur), կրակ → hy (krak)

• Erzayî: тол (tol)

• Esperantoyî: fajro → eo

• Estonî: tuli → et

• Etiyopiya klasîk: እሳት (ʾəsat)

• Etrûskî: 𐌅𐌄𐌓𐌔𐌄 (verse)

• Evenî: тог (tog)

• Evenkî: того (togo)

• Extremaduranî: huegu

• Falayî: fogu n

• Farefareyî: bugum

• Farisî: آتش → fa (âtaš), آذر → fa (âzar)
  Farisiya navîn: 𐭭𐭥𐭥𐭠 (nʿʿʾ /⁠ādur⁠/)
  Farisiya kevn: [skrîpt hewce ye]tneg (ātar)

• Fatalukuyî: aca

• Fenîkî: 𐤀𐤎 (ʾs)

• Ferî: eldur → fo n

• Fîjî: buka

• Fînî: tuli → fi

• Frankoprovansî: fuè n

• Fransî: feu → fr n
  Fransiya kevn: fu n, feu n
  Fransiya navîn: feu n

• Friyolî: fûc n

• Frîsiya bakur: ial nt

• Frîsiya saterlandî: Fjuur nt

• Frîsî: fjoer → fy nt

• Gaelîka skotî: teine n

• Gagawzî: ateş

• Galîsî: lume → gl n, fogo → gl n

• Gotî: 𐍆𐍉𐌽 nt (fōn)

• Gujaratî: આગ m (āga)

• Gurcî: ცეცხლი (cecxli), ალი → ka (ali)

• Guwaranî: tata

• Haîtî: dife

• Harsusiyî: śeweṭ

• Hawayî: ahi

• Hawsayî: wuta → ha

• Hindî: आग → hi m (āg), अग्नि → hi n (agni), आतिश → hi m (ātiś), जलन → hi m (jalan), अगनी → hi m (agnī), अगन → hi n (agan), आगि → hi m (āgi), शोला → hi n (śolā)

• Hîlîgaynonî: kalayo

• Hîtîtî: 𒉺𒀪𒄯 nt (paḫḫur)

• Hmongî: hluav taws

• Holendî: vuur → nl nt

• Hreyî: ùnh

• Hunsrikî: Feier nt, fayer

• Iriga bikolanoyî: kalayō

• Isanî: ไฟ

• Îbanî: api

• Îbranî: אֵשׁ → he m (esh)

• Îdoyî: fairo → io

• Îgboyî: ọku

• Îlokanoyî: apoy

• Îngilîziya kevn: fȳr nt, ǣled n, ād n, āl → ang nt

• Îngilîzî: fire → en

• Îngûşî: цӏи (cʼi)

• Înterlîngua: foco, incendio → ia

• Înuîtî: ᐃᑯᒪ (ikoma)

• Îranunî: apui

• Îrlendî: tine n
  Îrlendiya kevn: teine n

• Îstriyotî: fògo n

• Îstro-romanyayî: foc n

• Îtalî: fuoco → it n

• Îtelmenî: химԓх

• Îu mienî: douz

• Îzlendî: eldur → is n, bál → is nt

• Japoniya kevn: 火 (ひ, pi2)

• Japonî: 火 → ja (ひ, hi)

• Jarayî: apui

• Javayiya kevn: agni

• Javayî: ꦒꦼꦤꦶ → jv (geni), ꦭꦠꦸ → jv (latu)

• K'içe': q’aq’

• Kabardî: мафӏэ (mafʼɛ)

• Kalalîsûtî: inneq

• Kalmîkî: һал (hal)

• Kamasauyî: wase

• Kambaatayî: gira

• Kanelayî: cuhy

• Kannadayî: ಬೆಂಕಿ → kn (beṅki), ಅಗ್ನಿ → kn (agni), ಕಿಚ್ಚು → kn (kiccu)

• Kanuriyî: kánnu

• Karaçay-balkarî: от (ot)

• Karakalpakî: ot

• Karelî: tuli

• Kaşûbî: òdżin n

• Katalanî: foc → ca n

• Katawbayî: impi

• Katuyiya rojhilatî: óih

• Kayingangî: pĩ

• Keçwayî: nina → qu

• Kelabît bariyoyî: apuy

• Ketî: бо’к (boˀk)

• Kinaray-ayî: kalayo

• Kirgizî: от → ky (ot)

• Kitemboyî: muliro

• Kîkûyûyî: mwaki sinif c1

• Kîlîvîlayî: kova

• Kîngalî: ගින්න (ginna), අග්නිය (agniya), කර්‍කය (karkaya), කෘශානුව (kr̥śānuwa), පාථය (pāthaya)

• Komançî: kuuna

• Komî-zîriyî: тылкӧрт (tylkört)

• Koreyî: 불 → ko (bul)

• Kornî: tan n

• Korsîkayî: focu → co n

• Kreyoliya fransî ya karipúna: djife

• Kreyoliya guinea-bissau: fugu

• Kreyoliya portugalî ya korlai: fog

• Kristangî: fogu

• Krî: ᐃᔥᑯᑌᐤ (ishkotew)

• Kumikî: от (ot)

• Ladînî: fech, fesc

• Lampungî: apuy

• Latgalî: guņs m

• Latînî: ignis → la n, focus n, flamma → la m

• Latviyayî: uguns → lv m, guns → lv m

• Lawa:
  Lawayiya rojhilatî: งอ (ngoa)
  Lawayiya rojavayî: งอ (ngoa)

• Lawsî: ໄຟ → lo (fai)

• Lazî: დაჩხირი (daçxiri)

• Lepçayî: ᰕᰧ (mi)

• Lezgînî: цӏай (c̣aj)

• Limbuyî: ᤔᤡ (mi)

• Lingalayî: mɔ̌tɔ sinif c9/c10

• Lîgûrî: feugu n

• Lîmbûrgî: vuur → li nt

• Lîtwanî: ugnis → lt m

• Lîvonî: tuļ

• Lombardî: foeugh n

• Lueyî: ᦺᦝ (fay)

• Luksembûrgî: Feier → lb nt

• Lundayehî: afui

• Luşûtsîdî: hud

• Mòçenoyî: vaier nt

• Madurayî: apoy

• Magahî: 𑂄𑂏𑂱 (āgi)

• Maguindanaoyî: apuy

• Maithilî: आगि (āgɨ)

• Makanîzî: fogo

• Makasaeyî: ata

• Makasarî: pepe

• Makedonî: оган n (ogan)

• Makyaniya rojava: ipi

• Malagasî: afo → mg

• Malayalamî: തീ → ml (tī), അഗ്നി → ml (agni)

• Maleku jaikayî: kúe

• Malezî: api → ms, pawaka → ms

• Maltayî: nar m

• Mançûyî: ᡨᡠᠸᠠ

• Mandarî: api

• Mangghuerî: ghar

• Manipurî: ꯃꯩ (mei)

• Manksî: çhenney n

• Mansiya bakurî: уля (ulâ), на̄й (nāj)

• Maorî: ahi → mi

• Mapuçî: kütral, kvxal

• Maranaoyî: apoy

• Maratî: अग्नि n (agni)

• Marî:
  Mariya rojhilatî: тул (tul)

• Marşalî: kijeek

• Mayayiya yukatekî: kʼaʼajaleʼ, kʼáakʼ

• Mazenderanî: تش (taš)

• Mbya guaraniyî: tata

• Mecarî: tűz → hu

• Megleno-romanyayî: foc

• Megrelî: დაჩხირი (dačxiri)

• Melanauyiya navendî: apui

• Mentawaî: api

• Miskitoyî: pata

• Misrî: (sḏt m), (ḫt m), (nsrt m)

• Mizoyî: mei

• Mînangkabawî: api

• Mîrandî: fuogo n

• Mohegan-pequotî: yoht

• Mokşayî: тол (tol)

• Mongghulî: ghal

• Mongolî: гал → mn (gal)

• Monî: ဗမတ် (kəmot)

• Moreyî: bùgúm

• Mulamî: fi¹, fai¹

• Munjî: yūr

• Muongî: cúi

• Murikî (Gîneya nû): auur

• Mwanî: moto

• Nafaanrayî: kanhun

• Nahuatl:
  Naharî: tletl
  Klasîk: tletl

• Nahwatliya klasîk: tletl

• Nanayî: тава (tawa)

• Nanticokeyî: tunt

• Napolîtanî: fuoco n

• Navajoyî: kǫʼ

• Naxî: mi

• Nedersaksî: Füer → nds

• Nenetsiya tundra: ту (tu)

• Nepalî: आगो → ne (āgo)

• Newarî: मि (mi)

• Ngajuyî: apuy

• Nganasanî: туй (tuj)

• Ngarrindjerî: keni

• Nîvxî: тʼуғр̌ (tʼuꜧř)

• Nkonyayî: ogya

• Nogayî: от (ot)

• Norsiya kevn: eldr n

• Norwecî:
  Norweciya bokmålî: ild → no n
  Norweciya nînorskî: eld n

• Ojibweyî: zaka'igewin, ishkode

• Oksîtaniya kevn: fuoc

• Oksîtanî: fuòc → oc n, huec → oc n

• Oriyayî: ଅଗ୍ନି → or (ôgni)

• Oromoyî: abidda, ibidda

• Osetî: арт (art)

• Osmanî: آتش (ateş), نار (nar), آذر (azer), اود (od)

• Oygurî: ئوت (ot)

• Ozbekî: oʻt → uz, otash → uz

• Pa'o karen: မေး

• Pacohî: uih

• Palawî: ngau, seseb

• Palî: aggi n

• Palueyî: abi

• Paraçî: âṛ

• Paumarî: siho

• Pelayî: mi³¹

• Peştûyî: اور → ps n (or)

• Piedmontîsî: feugh n, feu n

• Pîpîlî: tit

• Pîttcantcatcarayî: waṟu

• Plodîşî: Fia nt

• Polabî: viďėn

• Polonî: ogień → pl n

• Portugalî: fogo → pt n

• Prusiya kevn: panno, ugnis m

• Pumpokolî: buč

• Puncabî: ਅੱਗ → pa m (agga), ਅਗਨ → pa n (agan)

• Puyumayî: apue, asi

• Qazaxî: от (ot)

• Qiptî: ⲭⲣⲱⲙ n (khrōm), ⲥⲁϯ m (sati), ⲕⲣⲱⲙ n (krōm), ⲥⲁⲧⲉ m (sate)

• Marwarî: अगनी (agnī), अगन (agan)

• Rapanuyî: ahi

• Rohingyayî: ooin

• Romagnolî: fug n

• Romancî: fieu n, fö n, fiug n

• Romanî: jag m

• Romanyayî: foc → ro nt

• Rusî: ого́нь → ru n (ogónʹ)

• Rusînî: оге́нь n (ohénʹ), ва́тра m (vátra)

• S'gaw karenî: မ့ၣ် (maỳ), မ့ၣ်အူ (maỳ ʼoo)

• Saanîçî: ĆOḰEȽ, SĆEḰEU¸SE¸

• Saekî: วี๊

• Sahoyî: gira

• Sama:

• Samî:
  Samiya înarî: tullâ
  Samiya kildînî: то̄лл (tōll)
  Samiya lule: dållå
  Samiya bakurî: dolla
  Samiya skoltî: toll
  Samiya başûr: dålle

• Samoayî: afi → sm

• Samogîtî: ognės m

• Samoyî: dolo

• Sangoyî: wâ → sg

• Sanskrîtî: अग्नि → sa n (agni), भारत → sa n (bhārata), पृथु → sa n (pṛthu), हरि → sa (hari), यज्ञ → sa n (yajña), तीर्थ → sa nt (tīrtha), सरल → sa n (sarala)

• Santalî: ᱥᱮᱝᱜᱮᱞ (seṅgel)

• Sardînî: fócu n, focu, fogu

• Sarikolî: yuc

• Sasakî: api

• Sebwanoyî: kalayo

• Sedangî: on

• Sicîlî: focu → scn, focu → scn n

• Sidamoyî: gira

• Sindhî: باھِ m (bāhi)

• Sirananî: faya

• Sirboxirwatî:
  Kirîlî: ватра m, огањ n
  Latînî: vatra → sh m, oganj → sh n

• Sivandî: ūīr

• Sîlhetî: ꠀꠉꠥꠁꠘ (aguin)

• Skotî: fire

• Slaviya kevn:
  Kirîlî: огнь n (ognĭ)
  Glagolîtîk: ⱁⰳⱀⱐ n (ognĭ)

• Slaviya rojavayî ya kevn: огнь n (ognĭ)

• Slovakî: oheň → sk n

• Slovenî: ogenj → sl n

• Somalî: dab → so n

• Soqotrî: ڛياط (ŝiyáṭ)

• Sorbî:
  Sorbiya jêrîn: wogeń n
  Sorbiya jorîn: woheń n

• Sotoyiya başûr: mollo

• Spanî: fuego → es n, incendio → es n

• Sundanî: seuneu

• Sûmerî: 𒉈 (NE)

• Svanî: ლემესგ (lemesg)

• Swahîlî: moto → sw

• Swêdî: eld → sv g, brand → sv g

• Şanî: ၽႆး (pháy), ၾႆး (fáy)

• Şerpayî: མེ (me)

• Şonayî: moto

• Şorî: от (ot)

• Şughnî: йоц (yōc)

• Tàyî: fầy

• Tabasaranî: цӏа (c̣a)

• Tacikî: оташ → tg (otaš)

• Tae': api

• Tagalogî: apoy → tl

• Tahîtî: auahi

• Tajioyî: api

• Talişî: آرا (ârâ)

• Tamîlî: நெருப்பு (neruppu), தீ (tī)

• Taosî: phà’áne

• Tarantinoyî: fuèche n

• Tarifitî: timessi m

• Tausugî: api, kayu

• Tay dam: ꪼꪡ

• Tayiya bakurî: ᨼᩱ

• Tayî: ไฟ → th (fai)

• Tayî nüa: ᥜᥭᥰ (fäy)

• Telûgûyî: అగ్ని → te (agni)

• Temazîxtiya atlasa navendî: ⴰⴼⴰ n (afa), ⵜⵉⵎⵙⵙⵉ m (timssi)

• Ter samî: toll

• Ternateyî: uku

• Teteriya krîmî: ot

• Teterî: ут → tt (ut), ялкын → tt (yalkın)

• Tetûmî: ahi

• Tidoreyî: uku

• Tigrînî: ሓዊ (ḥawi), ባርዕ (barʿ)

• Tirkî: ateş → tr, od → tr

• Tirkmenî: ot

• Tîbetî: མེ (me)

• Tlingitî: xh'aan

• Tokelawî: afi

• Tokpisinî: paia → tpi

• Tongî: afi

• Torangî: fieuy

• Toxarî A: por

• Toxarî B: puwar

• Tswanayî: molelo → tn

• Tuaregî: temse m

• Tumbukayî: moto

• Tuvanî: от (ot)

• Tûpiya kevn: atá

• Tzotzîlî: kʼokʼ

• Udmurtî: тыл (tyl)

• Ugarîtî: 𐎛𐎌𐎚 (ỉšt)

• Urdûyî: آگ → ur m (āg), آتش → ur m (ātiś), اگنی (agní)

• Ûkraynî: вого́нь → uk n (vohónʹ), ва́тра → uk m (vátra)

• Vaghrî: અગ્ગ (agg)

• Venîsî: fogo → vec n

• Vepsî: tuli

• Viyetnamî: lửa → vi

• Volapûkî: fil → vo

• Voroyî: tuli

• Votî: tuli

• Vuresî: ev

• Walonî: feu → wa n

• Wappoyî: hél

• Warayî: kalayo

• Weylsî: tân → cy n, ufel n

• Wîlamowî: faojer nt

• Wolofî: safara → wo, sawara → wo

• Xakasî: от (ot)

• Ximêrî: ភ្លើង → km (pləəng), អគ្គិ → km (ʼɑkkiʼ)

• Xosayî: umlilo sinif c3/c4

• Yagnobî: олов (olov)

• Yakanî: ebbut

• Yakutî: уот (uot)

• Yamanayî: puSak, pušaki

• Yazghulamî: yec

• Yidghayî: yūṛ

• Yidîşî: פֿײַער n yan nt (fayer)

• Yiyiya siçuwayî: ꃆꄔ (mup dut)

• Yorubayî: iná

• Yukaghiriya bakurî: лачил (lațil)

• Yupîkiya navendî: keneq

• Yûnanî: φωτιά → el m (fotiá)
  Kevn: πῦρ nt (pûr)

• Zêlandî: vier nt

• Zhuangî: feiz

• Zouyî: mei

• Zuluyî: umlilo sinif c3/c4

• ǃKungî: daá

• ǃXóõ: ǀʻàã

• Deng (Aude, Fransa)ⓘ

• Deng (Lyon, Fransa)ⓘ

• Deng (Valais, Swîsre)ⓘ

agir

1. kirin
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]
2. xebitîn, xebat kirin
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]
3. tesîr lê kirin
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]