of - WikiWoordenboek (original) (raw)

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: of (hulp, bestand)
• IPA: / ɔf / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• of

Woordherkomst en -opbouw

• [1] nevensch. voegw.: In de betekenis van ‘verbinding tussen mogelijkheden’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1201.[1]
  • Middelnederlands (j)of, verkort uit ofte, ochte, misschien samengesteld uit het Oergermaanse voegwoord *edi (waaruit Gotisch iþ ‘maar, als (indien)’) en het bijwoord *þau ‘of, in plaats van’ (in doch).[2] Evenals Oudsaksisch eftha en Oudfries jeft(ha).
• [2] ondersch. voegw.: In de betekenis van ‘aangeven van onzekerheid’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901.[1]
  • erfwoord: Middel- en Oudnederlands of, ontwikkeld uit Oergermaans *jaba, -ōi ‘als, indien’, samengesteld uit de onbeklemtoonde voornaamwoordelijke stam *i̯o- (verder zie het) en het versterkingspartikel -bʰo (in beide), dit 2e lid verwant aan Oudgrieks (Homerisch) phḗ ‘evenals’, Litouws bà ‘jawel’, Oudkerkslavisch bo ‘want’ en Avestisch bāa, bat̰, baδa ‘inderdaad’.[2] Evenals Nederduits of ‘of’, Duits ob, Engels if ‘als’ en Ouddeens æf, of.

Voegwoord

of

1. en anders (nevenschikkend): gebruikt om een keuze aan te geven, waarbij alle keuzemogelijkheden expliciet worden genoemd
   • Hij loopt (of) over straat, of hij zit in de kroeg.
     ▸ Waarom had ik geen donder gehoord of bliksem gezien tijdens mijn tocht omhoog? Wat had ik nu spijt van het plan om de zonsondergang en zonsopkomst vanaf de top te willen gaan bekijken.[3]
2. dat wel of niet (onderschikkend): inleiding van een bijzin om onzekerheid aan te geven
   • Ik weet niet of Jan wel komt.
3. anders gezegd (verklarend)
4. bij benadering (schattend)
   • Een keer of drie.

Synoniemen

• [3] oftewel
• [4] ongeveer

Afgeleide begrippen

• alsof, ofschoon, ofwel, of zo

Vertalingen

1. keuze

Gangbaarheid

• Het woord of staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "of" herkend door:

Verwijzingen

1. 1 2 "of" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
2. 1 2 of op website: Etymologiebank.nl
3. ↑
   Tim Voors
   “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers
4. ↑ Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be

Achterhoeks

Voegwoord

of

1. of; gebruikt om keuze aan te geven

Drents

Voegwoord

of

1. of; gebruikt om keuze aan te geven

Engels

Uitspraak

• Geluid: of (VS) (hulp, bestand)
• IPA: /ʌv/

Voorzetsel

of

1. van
   «That's the end of the story»
   Dat is het einde van het verhaal.

Gronings

Voegwoord

of

1. of; gebruikt om keuze aan te geven

Nedersaksisch

Voegwoord

of

1. of; gebruikt om keuze aan te geven

Schrijfwijzen

• af
• aor
• oder

Sallands

Voegwoord

of

1. of; gebruikt om keuze aan te geven

Stellingwerfs

Voegwoord

of

1. of; gebruikt om keuze aan te geven

Twents

Voegwoord

of

1. of; gebruikt om keuze aan te geven

Veluws

Voegwoord

of

1. of; gebruikt om keuze aan te geven