dede - Vikisözlük (original) (raw)

	Ayrıca bakınız: Dede

Eski Türkçe

dede (belirtme hâli **dede, çoğulu dedeler)

1. (aile, erkek) Torunu olan erkek; büyükbaba, büyükpeder, annenin ya da babanın babası
   • Gariptir ki Nuran, sizi dedesi -ve Mahur Beste'nin bestekârı- Tâlât Bey'in bir eşi olarak gördüğünden, akıbetinizi de az çok tahmin ediyordu.
     — Yunus ALICI, 2026, “Huzur'dan Olmuş Mümtaz'a”, Türk Dili, 890. sayı, s. 14
2. ata
3. (İslam) Mevlevi tarikatında çile doldurmuş olan dervişlere verilen ünvan.

dede

1. yaşlı erkeklere söylenen bir seslenme sözü.

Türk Dil Kurumuna göre "dede" maddesi

çeviriler

• Afrikanca: oupa (af)
• Almanca: Großvater (de) e, Opa (de) e
• Aragonca: agüelo (an), yayo (an)
• Arapça: جَدّ‎ (ar) (cedd), جد‎ (ar)
• Arnavutça: gjysh (sq), babagjysh (sq)
• Asturyasça: güelu (ast)
• Aymaraca: jach'a tata (ay), marmi achachi (ay), chacha achachi (ay), achachi (ay)
• Azerice: baba (az)
• Baskça: aitona (eu), aitaita (eu), aitatxi (eu), aitajaun (eu)
• Bretonca: tad-kozh (br)
• Bulgarca: дядо (bg) (dyado)
• Calo dili: tesquelo, batipuré, paparuñé, paruñó
• Çekçe: děda (cs) e
• Çince: 祖父 (zh), 爷爷 (zh) [yé ye], 外公 (zh) [wài gōng]
• Danca: bedstefader (da)
• Endonezce: kakek (id), eyang (id), datuk (id), engkong (id), angku (id)
• Esperanto dili: avo (eo)
• Estonca: vanaisa (et)
• Farsça: پدر بزرگ‎ (fa)
• Felemenkçe: grootvader (nl), opa (nl)
• Fince: isoisä (fi), vaari (fi), pappa (fi), ukki (fi), isänisä (fi), äidinisä (fi)
• Fransızca: aïeul (fr), grand-père (fr) e, grand-papa (fr), pépé (fr)
• Galce: taid (cy), tad-cu (cy)
• Galiçyaca: avó (gl)
• Guarani dili: taita (gn), taitaguasu (gn), tamói (gn)
• Gucaratça: દાદા (gu) (dādā)
• Hintçe: बाबा (hi) (bābā)
• İbranice: סבא‎ (he), סב‎ (he)
• İngilizce: grandfather (en)
• İrlandaca: seanathair (ga)
• İskoçça: seanair (gd)
• İspanyolca: abuelo (es) e, tata (es)
• İsveççe: farfar (sv), morfar (sv)
• İtalyanca: nonno (it) e, avolo (it)
• İzlandaca: afi (is)
• Japonca: お爺さん (ja) (おじいさん (ja) ojīsan, 父方のお爺さん (ja), 母方のお爺さん (ja)
• Katalanca: avi (ca)
• Keçuva dili: jatun yaya (qu), tata-byeho (qu)
• Kırım Tatarca: qartbaba (crh), qartbabay (crh)
• Korece: 할아버지 (ko) (harabeoji), 친할아버지 (ko) (chinharabeoji), 외할아버지 (ko) (oeharabeoji)
• Korsikaca: babbone (co), caccaru (co), missiavu (co)
• Kürtçe: bapîr (ku), باپيَر،‎ (ku)
• Latince: avus (la), avos (la)
• Lehçe: dziadek (pl)
• Letonca: vectevs (lv)
• Ligurya dili: paire grande (lij)
• Litvanca: senelis (lt), diedukas (lt)
• Maasai dili: kuyaa (mas)
• Macarca: nagyapa (hu), nagypapa (hu)
• Makedonca: дедо (mk) (dedo)
• Malgaşça: raibe (mg), dadabe (mg)
• Marathi dili: आजोबा (mr) (ājobā)
• Norveççe: bestefar (no), farfar (no), morfar (no)
• Oksitanca: papeta (oc)
• Osetçe: {{ç|os|
• Pencapça: ਬਾਬਾ (pa) (bābā)
• Portekizce: avô (pt), vovô (pt)
• Rapanui dili: paparu'au (rap)
• Rumence: bunic (ro)
• Rusça: дед (ru) (ded), дедушка (ru) (deduşka)
• Sanskritçe: पितामहः (sa) (pitāmahaḥ)
• Savahili dili: babu (sw), mzee (sw)
• Sırp-Hırvatça: djed (sh), djeda (sh), деда (sh), äåêà (sh)
• Sicilyaca: nonnu (scn)
• Slovence: déd (sl), nóno (sl), stári ôèe (sl)
• Somalice: awoowe (so)
• Tagalogca: lolo (tl), ingkong (tl)
• Tatarca: baba (tt)
• Türkmence: baba (tk)
• Ukraynaca: дiдусь (uk) (didusʹ), дiд (uk) (did)
• Venedikçe: nono (vec)
• Wolof dili: maame (wo)
• Yunanca: παππούς (el) (pappoús)
• Zuluca: ubabamkhulu (zu), uyihlomkhulula (zu)

[dede koruk yer, torununun dişi kamaşır]]

hacı hacı olmaz gitmekle Mekke'ye, dede dede olmaz gitmekle tekkeye