bab - Wîkîferheng (original) (raw)
Zarrokek û babê wî.
bab n
- (malbat) Ji herdu mirovên ku kesek jê çêbûye yê zelam.
- Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]
- Kesê ku bingehê rêbazekê daye yan jî giringtirîn kesê wê ye.
Şerefxan babê dîroka kurdî ye.
Jêrî Ednan ta ji 'Ebdullah guhest
Bîst û yek bab in, hemî rast û durust
Hin yekî 'Ednan û Me'd û hem Nezar — (Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720)
Ji proto-hindûewropî *papa-, proto-îranî *pape-, (ihtimal e ji zimanê zarokan ku zarok pê daxwaza xwarinê dikin, bide ber pepe anku nan ya kurdî), hevreha bav ya kurmancî, bawk ya soranî (babe: babo forma gazîkirinê), بابا (baba) ya farisî ku ketiye tirkî jî; pape- ya farisiya kevn, πάππας (pappas: bab, babo) û papa ya latînî ku serekaniya heman peyva bi gelek zimanên ewropî ye. Tiştekî asayî û normal e ku bab di hin devokan de bûye bav ji ber ku di kurmancî de -b ya dawîn gelek car v dibe: şeb / şev.
Hewramî: tat
Soranî: bawk
Xwarîn: bawg
Abazayî: аба (ābā)
Abxazî: аб (āb)
Açolî: abaa
Adîgeyî: ты (tə)
Afarî: abba
Akadî: 𒀜 (abu)
Aklanon: ama
Alêwîtî: adax
Almaniya jêrîn a almanî: Vader, vader
Saksoniya jêrîn ya holendî: voa, pabbeAmharî: እባት n (ʾəbat)
Ammoniteyî: 𐤀𐤁 (ʾb)
Amurdag: iraba
Andî: има (ima)
Apaçî:
Apaçiya rojava: tʼaahAramî:
Aramiya nû ya asûrî: ܒܵܒܵܐ n (baba), ܐܲܒ݂ܵܐ n (āwa), ܝܵܠܘܿܕܵܐ n (yalodā)
Siryaniya klasîk: ܐܒܐ n (ʾăḇā), ܝܠܘܕܐ n (yālōḏā), ܒܒܐ n (bābā)
Aramiya cihû: אַבָּא n (ʾabbā)Areareyî: mama
Aromanî: tatã n
Atayalî: yaba
Avarî: эмен (emen)
Avestayî: 𐬞𐬌𐬙𐬀𐬭 (pitar)
Aymarayî: tata
Aynuyî: アチャ (aca)
Aytonî: ပေႃ (poa)
Başkîrî: атай (atay)
Batsbî: დად (dad)
Bayerî: vadda
Bejayî: baab
Belarusî: ба́цька n (bácʹka), айце́ц n (ajcjéc), та́та n (táta)
Bengalî: আব্বা → bn (abba), পিতা → bn (pita), বাবা → bn (baba)
Bîkoliya naverast: ama
Brahuiyî: baawa
Bugî: ambo
Bulgarî: баща́ → bg n (baštá), та́тко → bg n (tátko), тати n (tati), отец → bg n (otec)
Bununî: tama
Burmayî: အဖေ → my (a.hpe), အဖ → my (a.hpa.), ဖခင် → my (hpa.hkang)
Buryatî: эсэгэ (esege)
Çavacanoyî: tata
Çeçenî: да (da)
Çekî: otec → cs, táta → cs, tatínek → cs, taťka → cs, fotr → cs n
Çinook jargonî: papa
Çînî:
Kantonî: 父親 / 父亲 (fu6 can1), 爸爸 (baa1-4 baa1), 老竇 / 老窦, 老豆 (lou5 dau6)
Dunganî: фучин (fučin), дада (dada), да (da), де (di͡ə), деде (di͡ədi͡ə), лозы (lozɨ), ада (ada)
Hakkayî: 父親 / 父亲 (fu-chhîn), 阿爸 (â-pâ)
Mandarînî: 父親 / 父亲 → zh (fùqīn), 父 → zh (fù), 爸爸 → zh (bàba), 爹 → zh (diē), 老子 → zh (lǎozi)
Minnanî: 爹親 / 爹亲 → zh-min-nan (tia-chhin), 娘爸/娘父 (niû-pē), 父親 / 父亲 (hū-chhin), 阿爸 → zh-min-nan (a-pah / a-pa / a-pâ)
Wuyî: 父親 / 父亲, 爸爸Çuvaşî: атте (atte)
Çûkî: sam
Danmarkiya jersey: vâder n
Darkinjungî: biambai
Divehî: ބައްޕަ (bappa)
Dolganî: ага
Dongşîangî: ada
Dusuniya navendî: tapa
Edomiteyî: 𐤀𐤁 (ʾb)
Elfdalî: faðer n
Endonezyayî: bapa → id, bapak → id, ayah → id, ayahanda → id
Erebî: أَب → ar n (ʔab), وَالِد → ar n (wālid)
Erebiya hîcazî: أَبو n (abu), بابا n (bāba), وَالِد n (wālid)
Erebiya bakûrê şamê: أب n (ʔabb), بي n (bayy), بابا n (bāba)
Erebiya başûrê şamê: أب n (ʔabb), بابا n (bāba)Erzayî: тетя (tetja)
Etiyopiya klasîk: ኣብ (ʾab)
Etrûskî: 𐌀𐌐𐌀 (apa)
Evenî: аман (aman)
Evenkî: амин (amin)
Extremaduranî: pairi
Farisiya kevn: 𐎱𐎡𐎫𐎠 (p-i-t-a /pitā/)
Farisiya navîn: pid
Fatalukuyî: palu
Fenîkî: 𐤀𐤁 n (ʾb)
Firîgî: πατερης n (paterēs)
Friyolî: pari n
Frîsiya bakur:
Frîsiya bakur: aatj n
Hallig: baabe n
Mooring: tääte n
Frîsiya bakur: Faađer gFrîsiya saterlandî: Foar
Gîlekî: پیر (pe:r)
Gooniyandiyî: ngaboo
Gunwingguyî: ngabba
Gurcî: მამა (mama)
Haîtî: papa
Hawayî: makua kāne
Higaononî: amay
Hindî: पिता → hi n (pitā), वालिद → hi n (vālid), बाप → hi n (bāp), पिदर → hi n (pidar)
Hîlîgaynonî: amay
Huişui hmongiya navendî: txiv
Hunsrikî: Fatter n
Iştihardî: دادا n (dādā)
Îbanî: apai
Îgboyî: nna
Îlokanoyî: ama
Îngilîziya navîn: fader
Îngûşî: да (da)
Înuîtî: ᐊᑖᑕ (ataata)
Îranunî: ama'
Japonî: お父さん → ja (おとうさん, otōsan), 父 → ja (ちち, chichi), パパ → ja (papa)
Jejuyî: 아방 (abang)
K'içe': qajaw
Kabardî: адэ (adɛ)
Kalalîsûtî: ataata
Kalmîkî: эцк (etsk)
Kaloyî: dada n
Kambayî: ethe
Kapampanganî: tatang
Karaçay-balkarî: ата (ata)
Kavalanî: tama
Kayingangî: panh
Klamatî-modokî: ptisap
Komançî: apʉ
Komî-permyakî: бать (batʹ)
Komorî: ɓaɓa sinif c5/c6
Koreyî: 아버지 → ko (abeoji), 아빠 → ko (appa), 아버님 → ko (abeonim), 애비 → ko (aebi)
Kreyoliya fransî ya Louisiana: pè, pèr, pær, pap, papa, papi, popa
Kristangî: pai
Kumikî: ата (ata)
Kvenî: isä
Lamboyayî: ama
Latgalî: tāvs
Lazî: მუმული (mumuli)
Lezgînî: буба (buba)
Lîdyayî: 𐤠𐤯𐤠 (ata)
Lîgûrî: pàre n
Lombardî: papà n
Lueyî: ᦗᦸᧈ (poa1)
Lugbarayî: ata
Luhyayî: papa
Luoyî: baba
Luşûtsîdî: bad
Mòçenoyî: tata n
Maguindanaoyî: ama
Makasaeyî: boba
Malayiya baba: bapak
Malezî: bapa → ms, ayah → ms, bapak → ms, ayahanda, rama, abah → ms
Maltayî: missier n
Mançûyî: ᠠᠮᠠ
Manksî: ayr n
Mansakayî: ama
Mansiya bakurî: а̄сь (āsʹ)
Maorî: matua taane, tāne → mi
Maranaoyî: ama'
Maratî: पिता n (pitā)
Mariya rojhilatî: ача (ača)
Mayayiya yukatekî: taat
Mazenderanî: پیهر (pier)
Mbabaramî: nganjan
Megrelî: მუმა (muma)
Minaeanî: 𐩱𐩨 (ʾb)
Misrî: (jt n)
Miyakoyî: アサ (asa)
Mîrandî: pai
Mnongiya rojhilatî: bap
Moabiteyî: 𐤀𐤁 (ʾb)
Mokşayî: аля (alja)
Muongî: pổ
Namayî: ǁgûb
Nanayî: ама (ama)
Napolîtanî: pate n
Nhêngatûyî: paia
Norweciya traveller: dad
O'odhamî: o꞉g
Ohloniya bakur: ká̄nak'ap̄a
Oromoyî: abbaa
Osetî: фыд (fyd)
Oskanî: 𐌐𐌀𐌕𐌝𐌓 (patír)
Osmanî: بابا (bâbâ), اب (eb), پدر (peder), والد (vâlid), اتا (ata)
Papyamentoyî: tata
Piedmontîsî: papà n
Pîkeneyiya başûr: 𐌐𐌀𐌕𐌄𐌓𐌄𐌝𐌇 (patereíh)
Pîrahayî: baíxi
Plodîşî: Voda n
Polabî: aită n
Q'eqçiyî: yuwaʼ
Qiptî:
Bohaîrî: ⲓⲱⲧ n (iōt), ⲡⲁⲧⲣⲟⲥ n (patros), ⲓⲟϯ p (ioti)
Sahîdî: ⲉⲓⲱⲧ n (eiōt), ⲡⲁⲧⲣⲟⲥ n (patros), ⲉⲓⲟⲧⲉ p (eiote)Radeyî: ama
Romanî: dad n
Romaniya balkanî: dad n, dat n
Romaniya baltîkî: daad n, dad n
Romaniya karpatyayî: dad n
Romaniya kalo fînî: daad n
Romaniya sinte: dad n
Romaniya vlaks: dad n
Romaniya welşî: dad nRusî: оте́ц → ru n (otéc), па́па → ru n (pápa), ба́тя → ru n (bátja), ба́тюшка → ru n (bátjuška), ба́тька → ru n (bátʹka), папа́ша → ru n (papáša), тя́тя → ru n (tjátja)
Rusînî: ня́ньо n (njánʹo), ня́нько n (njánʹko), оте́ць n (otécʹ)
Saaroayî: ama'a
Sabaeanî: 𐩱𐩨 (ʾb)
Sahoyî: abba
Saisiyatî: yaba'
Samî:
Samiya akkalayî: эһч (ehč)
Samiya înarî: eeči
Kemi samî: äätj
Samiya kildînî: аджь (adž’)
Samiya lule: áhttje
Samiya bakurî: áhčči
Pite samî: áhttje
Samiya skoltî: eʹčč
Samiya başûr: aehtjie
Ter samî: jiečče
Ume samî: áhttjieSardînî: babbu n
Sebwanoyî: amahan
Sierra mîwokiya navendî: ʔypýˑ-
Silesî: uojćec n
Slaviya kevn:
Kirîlî: отьць n (otĭcĭ)
Glagolîtîk: ⱁⱅⱐⱌⱐ n (otĭcĭ)Slaviya rojavayî ya kevn: отьць n (otĭcĭ)
Sûdovî: tews n
Svanî: მუ (mu)
Şanî: ပေႃႈ (pōa)
Şerpayî: འ་བ ('a ba)
Şonayî: baba
Talysh:
Talişî: دده (dada)Taînoyî: baba
Tamîlî: அப்பா → ta (appā), தந்தை → ta (tantai), அத்தன் → ta (attaṉ), அப்பன் → ta (appaṉ)
Taosî: tǫ̏ména
Tarantinoyî: attàne n
Tarifitî: baba n
Tarokoyî: tama
Tausugî: ama
Ternateyî: baba
Teteriya krîmî: baba
Tetûmî: aman
Thaoyî: ama
Tigreyî: አብ (ʾäb)
Tirkmenî: kaka
Tokpisinî: papa
Tsouyî: amo
Tumbukayî: dada
Tupînambayî: uba
Udî: баба (baba)
Ugarîtî: 𐎀𐎁 (ảb)
Ûkraynî: ба́тько → uk n (bátʹko), оте́ць → uk n (otécʹ), та́то n (táto)
Vepsî: tat
Viyetnamî: ba → vi, cha → vi, tía → vi, thầy → vi, cậu → vi, bố → vi, bác → vi, bọ → vi, áng → vi
Voroyî: esä
Votî: isä
Wambayayî: irda
Wanecî: پيار (piyār)
Wiradhurî: babiin
Wîlamowî: foter
Yakutî: аҕа (ağa)
Yamanayî: imu
Yamî: ama
Yorubayî: bàbá
Yuracareyî: tata
Yûnaniya mîkenî: 𐀞𐀳 (pa-te)
Yûnanî: πατέρας → el n (patéras)
Kevn: πατήρ n (patḗr), φύσας n (phúsas), φύτωρ n (phútōr)Zimanê destan ê emerîkî: 5@Forehead-ThumbBack Contact
Zuluyî: ubaba → zu sinif c1a/c2a, uyihlo sinif c1a/c2a, uyise sinif c1a/c2a
ǃXóõ: a̰a
Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya father a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.
bab
- (nadir) derî, dergeh
Bab-i Alî (Imparatoriya Osmanî)
Tenê di hin navên taybet de
bab
- (malbat) bav, bab
- Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]
bab n
- (malbat) bav, bab
- Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]
bab
- (malbat) ap, mam
- Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]
bab
- (anatomî) rî, rih
- Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]
Ev made ji wergerên rî hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.[rûpelên din]
bab
- (riwek) fasûlî
- Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]
Ev made ji wergerên fasûlî hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.[rûpelên din]
bab n
- (malbat) bav, bab
- Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]