tirs - Wîkîferheng (original) (raw)

Binêre herwiha: tirş

• IPA(kilîd): /ˈtˤɘɾs/, طرس
• Deng (Êlih)ⓘ
  • Deng (Bidlîs)ⓘ
• Kîtekirin: tirs

tirs m, t-ya nerm, r-ya nerm

1. Hesta nexweş ya dikeve dilê mirovî dema bawer dike ku dê tiştek xirab biqewime.
   Hevmane: xof
   Dijmane: bistehî, cesaret, wêrekî
   • Hêdîka bi tirs ber bi pinpinîkê ve meşiya. — (Dara Hinarê, Yaşar Kemal, Weşanên Nûdem)
   • Mîr go »çi 'eceb bi min nekir pirs
     Ya ne qe nemaye wî ji min tirs«
     Go »ma tu nizanî ew kusan e — (Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692)

• kurdî-erebî: ترس (dengnasî: طرس)

• tiris

• bêtirs

• bêtirsî

• tirsandin

• tirsandî

• tirsenak

• tirsenakî

• tirshêz

• tirshêzî

• tirsîn

• tirsînek

• tirsnak

• tirsnakî

• tirsok

• tirsoke

• tirsokî

• tirsonek

• tirsonekî

• bive

• gef

• hereşe

• metirsî

• talûke

• tehdîd

• xeter

Ji proto-hindûewropî *tres- (tirs, recifk), têkildarî avestayî tirise û terora ji latînî, partî tars. Cotrehê teror.

• Afrîkansî: vrees → af
• Albanî: frikë → sq m, druaj → sq
• Almanî: Angst → de m, Bange → de m, Schreck → de n, Furcht → de m
  Elmanîşî: Angscht m, Engschti m
• Amharî: ፍርሃት m (fərhat)
• Asamî: ভয় (bhoy)
• Astûrî: mieu → ast n
• Aymarayî: asxaraña
• Azerî: qorxu → az
• Baskî: herstura
• Başkîrî: ҡурҡыу (qurqïw)
• Batsbî: ჴერლʻომ (qerlʻom)
• Belarusî: страх n (strax), бая́знь m (bajáznʹ), бо́язнь m (bójaznʹ), бо́язь m (bójazʹ)
• Bengalî: ভয় → bn (bhôẏ), ডর → bn (ḍôr), ত্রাস → bn (traś)
• Bretonî: aon → br
• Bulgarî: страх → bg n (strah), боя́зън → bg m (bojázǎn), опасе́ние → bg nt (opasénie)
• Burmayî: ဘယာ → my (bha.ya)
• Cimbrî: dabòrte
• Çekî: strach → cs n, bázeň → cs m, obava → cs m
• Çerokî: ᎤᎾᏰᎯᏍᏗ (unayehisdi)
• Çînî:
  Mandarînî: 恐怖 → zh (kǒngbù)
  Kantonî: 恐懼 / 恐惧 (hung2 geoi6)
  Çîniya klasîk: 惧 (jù)
• Danmarkî: angst → da, frygt → da g
• Divehî: ބިރުވެރިކަމަކީ (biruverikamakī)
• Endonezyayî: takut → id
• Erebî: خَوْف → ar n (ḵawf), وَهَل n (wahal)
  Erebiya misrî: خوف n (ḵōf)
  Erebiya fasî: خوف n (ḵəwf), خْلعة m (ḵləʿa)
• Ermenî: վախ → hy (vax), երկյուղ → hy (erkyuġ), ահ → hy (ah)
• Esperantoyî: timo → eo
• Estonî: hirm → et, kartus
• Extremaduranî: mieu
• Farisî: ترس → fa (tars), بیم → fa (bim), هراس → fa (harâs), خوف → fa (xowf)
• Ferî: ótti n, ræðsla m, angist m, bangilsi nt
• Fînî: pelko → fi, kammo → fi
• Fransiya kevn: peor m
• Fransî: peur → fr m, crainte → fr m
• Friyolî: pôre m, timôr
• Gaelîka skotî: eagal n, uabhas n, oillt m
• Galîsî: medo → gl n, receo n, temor → gl n
• Gotî: 𐌰𐌲𐌹𐍃 nt (agis), 𐍆𐌰𐌿𐍂𐌷𐍄𐌴𐌹 m (faurhtei)
• Gurcî: ზარი (zari), შიში (šiši)
• Hawayî: makaʻu
• Higaononî: haduk
• Hindî: डर → hi n (ḍar), भय → hi n (bhay), ख़ौफ़ n (xauf), खौफ → hi n (khauph), सहम → hi n (saham)
• Hîlîgaynonî: hadlok
• Hmongî: ntshai
• Holendî: angst → nl, vrees → nl m
• Îbranî: פָּחַד → he n (pákhad)
• Îngilîziya kevn: eġe n
• Îngilîziya navîn: fer, ferd
• Îngilîzî: fear → en
• Înterlîngua: timor, pavor
• Îrlendî: eagla → ga m, scéin m
• Îstriyotî: tamur, pagura m
• Îtalî: paura → it m, timore → it n
• Îzlendî: hræðsla → is m, beygur → is n, ótti → is n
• Japonî: 恐れ → ja (おそれ, osore), 恐怖 → ja (きょうふ, kyōfu)
• Javayiya kevn: wĕdi
• Javayî: wedi → jv
• Kannadayî: ಭಯ → kn (bhaya), ಹೆದರಿಕೆ → kn (hedarike)
• Kaşûbî: strach n
• Katalanî: por → ca m, paüra → ca m, basarda → ca m, temor → ca n yan m
• Kirgizî: коркунуч → ky (korkunuç), коркуу → ky (korkuu)
• Kîngalî: බය (baya)
• Komorî: fazaa sinif c9, trisidzo
• Koreyî: 공포 → ko (gongpo), 겁 → ko (geop)
• Ladînoyî: espanto, ispantu, temor
• Latgalî: baime m, baile m
• Latînî: timor n, metus n, pavor n
• Latviyayî: bailes p, bažas p
• Lawsî: ຫວາດ (wāt), ຄວາມຢ້ານ → lo (khuām yān), ຄວາມກົວ (khuām kūa)
• Lîgûrî: poîa m, póia m
• Lîtwanî: baimė → lt m, bijojimas n
• Lombardî: pora m, pavura m
• Luksembûrgî: Angscht m, Fuercht m
• Makedonî: страв n (strav)
• Malayalamî: ഭയം → ml (bhayaṃ), പേടി → ml (pēṭi)
• Malezî: ketakutan → ms, takut → ms
• Maltayî: biża m
• Manksî: aggle n
• Maratî: भीती nt (bhītī)
• Mecarî: félelem → hu
• Misrî: (snḏ n), (snḏw n)
• Mîrandî: miedo n
• Mongolî: аймшиг → mn (ajmšig)
• Nanayî: нгэлэ- (ŋele-)
• Nedersaksî: Furcht
• Nepalî: डर (ḍar), भय (bhaya), त्रास (trās)
• Norsiya kevn: ótti n, hræðsla m, uggr n
• Norwecî:
  Norweciya bokmålî: frykt → no m, redsel → no n, redsel → no n
• Oksîtaniya kevn: paor m
• Oksîtanî: paur → oc m
• Oriyayî: ଡର → or (ḍôrô)
• Oromoyî: sodaa
• Osetî: тас (tas)
• Oygurî: قورقۇش (qorqush)
• Ozbekî: qoʻrquv → uz, doʻq → uz
• Papyamentoyî: miedu
• Peştûyî: ډار → ps n
• Plodîşî: Forcht m
• Polabî: stroch n
• Polonî: strach → pl n, niepokój → pl n, bojaźń → pl m
• Portugalî: medo → pt n, temor → pt n, receio → pt n
• Qazaxî: қорқыныш (qorqynyş), үрей (ürei)
• Romancî: tema m
• Romanyayî: frică → ro m, teamă → ro m
• Rusî: страх → ru n (strax), боя́знь → ru m (bojáznʹ), опасе́ние → ru nt (opasénije)
• Rusînî: страх n (strax)
• Sanskrîtî: भय → sa nt (bhaya)
• Sardînî: timoria m
• Sebwanoyî: hadlok
• Sicîlî: paura → scn m, pagura → scn m
• Sirboxirwatî:
  Kirîlî: стра̑х n, бо̏ја̄зан m
  Latînî: strȃh → sh n, bȍjāzan → sh m
• Sîlhetî: ꠒꠞ (ḍor)
• Slaviya kevn:
  Kirîlî: страхъ n (straxŭ), боꙗзнь m (bojaznĭ)
  Glagolîtîk: ⱄⱅⱃⰰⱈⱏ n (straxŭ)
• Slaviya rojavayî ya kevn: страхъ n (straxŭ)
• Slovakî: strach n, obava m
• Slovenî: strah → sl n, bojazen m
• Sorbî:
  Sorbiya jêrîn: tšach n
  Sorbiya jorîn: trach n
• Spanî: miedo → es n, temor → es n, pavor → es n, pavura m
• Svanî: მაყალ (maq̇al)
• Swahîlî: woga → sw, hofu → sw
• Swêdî: skräck → sv, rädsla → sv g
• Şîngazîcayî: uhara
• Tacikî: тарс → tg (tars), ҳарос → tg (haros), ваҳм (vahm), хавф → tg (xavf)
• Tagalogî: takot
• Tamîlî: பயம் → ta (payam)
• Tayî: ความกลัว → th
• Telûgûyî: భయము → te (bhayamu)
• Teterî: курку (qurku)
• Tetûmî: ta'uk
• Tirkî: korku → tr
• Tirkmenî: gorky, heder
• Tîbetî: ཞེད་སྣང (zhed snang)
• Toxarî B: īwate, parskalñe
• Urdûyî: ڈر n (ḍar), خوف (xauf), بھی n (bhay)
• Ûkraynî: страх → uk n (strax), боя́знь → uk m (bojáznʹ), ляк n (ljak)
• Viyetnamî: sự khiếp đảm, sự sợ hãi
• Volapûkî: dred → vo
• Walonî: paw → wa m, peu → wa m
• Weylsî: ofn → cy
• Ximêrî: សេចក្ដីខ្លាច (səchkdəy klaach)
• Yidîşî: שרעק n yan m (shrek), מורא m (moyre)
• Yorubayî: ẹ̀rù
• Yûnanî: φόβος → el n (fóvos)
  Kevn: φόβος n (phóbos)

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya fear a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.